Το σημερινό είναι κατά κάποιο τρόπο συνέχεια του χθεσινού κι ελπίζω να μη βαρεθήκατε να με διαβάζετε. Μπορεί η ιστορία να είνα παλιά μα έχει κατά την γνώμη μου άμεση σχέση με το σήμερα, με το πως διαχειριζόμαστε το περιβάλλον και την πολιτιστική κληρονομιά μας, για το πώς βλέπουμε αυτό που αποκαλείται “ανάπτυξη” και το όραμα, αν έχουμε, για τούτον τον τόπο και για το πώς το υπερασπιζόμαστε.
Ήταν λοιπόν τέτοιες ακριβώς μέρες, λίγο πριν τα Χριστούγεννα του 1972, που η χούντα είχε ανακοινώσει την πρόθεση να κατεδαφίσει όχι μόνο τον ΝΟΡ αλλά και το ΕΛΛΗ και το Ξενοδοχείο των Ρόδων και να δημιουργήσει στην θέση τους ένα συμπαγές παραλιακό τοίχος απο πολιόροφα ξενοδοχεία. Όπως λέγαμε χθές, η λαϊκή αντίδραση που καταδίκαζε την απόφαση αυτή ήταν άμεση, με την συλλογή υπογραφών. Οι 56 υπογραφές που τελικά συλλέχτηκαν ακούγονται ίσως αστείες σήμερα που ο καθένας μπορεί να μαζέψει όσες θέλει. Ας αναλογιστούμε όμως πως την εποχή εκείνη ακόμα και η συνάθροιση περισσοτέρων των τριών (3) ατόμων απαγορευόταν δια χουντικού ροπάλου. Χαραχτηριστική ήταν, θυμάμαι, η αντίδραση του νομάρχη/γκαουλάιτερ Αλαμάνου που δεν μπορούσε να χωνέψει οτι κάποιοι τόλμησαν κάτω απο τη μύτη του να κάνουν τέτοιο πράγμα. Τον θυμάμαι να ωρύεται σε άπταιστη καραβανάδικη καθαρεύουσα, λες και είχε φοιτήσει στο σχολείο του Μπόστ, και να κατακεραύνωνει τους “αγρεύοντες καλαισθησίαν ανα τας ρύμας και τα πεζοδρόμια της πόλεως”. Έτσι.
Είναι άξιο να σημειωθεί πως ο κατάλογος των υπογραφών αποτελεί ένα WHO IS WHO, από την συντηρητική Δεξιά μέχρι και το έτσι κι αλλοιώς παράνομο τότε ΚΚΕ, ένα γεγονός λαϊκής ομοψυχίας που απο τότε αποτελεί το ζητούμενο σε μια σειρά απο κρίσιμα θέματα.
Αν και τελικά μπροστά στην γενική κατακραυγή τα σχέδια της χούντας σχετικά με “ΡΟΔΩΝ”, “ΕΛΛΗ”, “ΝΟΡ” δεν προχώρησαν, την ίδια στιγμή ένα άλλο έγκλημα συνετελείτο σε βάρος του τοπίου της Ρόδου, που επίσης αποτέλεσε αντικείμενο της διαμαρτυρίας των 56. Έγινε τόσο ξαφνικά και με τόση ταχύτητα που δεν δόθηκε περιθώριο για καμιά είδους άλλη αντίδραση κάτω απο τις συνθήκες. Μέσα σε μια νύχτα σχεδόν, η υπέροχη δενδροστοιχία, απο κυπαρίσσια που ένωναν τις κορυφές τους πάνω απο τον δρόμο σχηματίζοντας ένα είδος αψίδας, που ξεκινούσε απο το Κορακόνερο κι έφτανε στην Καλλιθέα είχε καταστραφεί προκειμένου να διαπλατυνθεί ο δρόμος.
Παραθέτω φωτοτυπία από σχετικό άρθρο του Γ. Ζαχαριάδη με σκίτσα δικά μου, απο το ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ, 24 Δεκεμβρίου 1972.

 


Μακροσκελές το σημερινό, χωρίς εικόνα, μα αξίζει νομίζω τον κόπο. Το γεγονός στο οποίο αναφέρεται ξεκίνησε στις 19.12.1972, μια μέρα σαν και σήμερα πριν 45 χρόνια. Σχετικά, παραθέτω αυτούσιο άρθρο του καλού φίλου Γιώργου Ζαχαριάδη, στην εξ ισου φίλτατη ΡΟΔΙΑΚΗ. Δεν ζήτησα την άδειά τους μα πιστεύω θα με συγχωρήσουν. Πάμε λοιπόν:

Εφημεριδα Η ΡΟΔΙΑΚΗ
Πέµπτη, 23 Δεκεµβρίου 2010

Η ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΟΥ «ΡΟΔΩΝ» ΚΑΙ ΤΟΥ «ΕΛΛΗ»
Μια οµάδα συµπολιτών µας το 1972 έσωσε από την κατεδάφιση το ξενοδοχείο “Των Ρόδων» και το «Έλλη»!… Με την σφοδρή τους αντίδραση που εκδηλώθηκε ενυπόγραφα σε µια περίοδο δικτατορίας, απεισόβησαν ένα φρικτό έγκληµα σε βάρος της Ρόδου που είχε αποφασίσει η χούντα. Και τελικά ανάγκασαν τους συνταγµατάρχες να κάνουν πίσω και έτσι να γλιτώσουν από τις µπουλντόζες τα δύο αυτά µοναδικά κτίρια.
Βέβαια είχε προηγηθεί και ένα παρόµοιο χειρότερο σε σύλληψη στορικό και αισθητικό ανοσιούργηµα. Αφορά σχέδιο των στρατιωτικών στη Ρόδο λίγους µήνες µετά την εγκαθίδρυση της δικτατορίας, που προέβλεπε την κατεδάφιση των κτιρίων του Μαντρακιού, γιατί τους θύµιζαν -όπως ισχυρίζονταν- την …φασιστική Ιταλία! Τα σχέδια έγιναν γνωστά στην Αρχαιολογία που µε κατάλληλους χειρισµούς απέτρεψε το έγκληµα αυτό…
Όµως οι στρατιωτικοί δεν το έβαζαν κάτω. Ήθελαν µε κάθε τρόπο να επιβάλλουν τη δική τους αισθητική , αγνοώντας κάθε ιστορικό στοιχείο της Ρόδου και έχοντας σαν πρότυπο τα κτίρια και την τσιµεντοποίηση της Αθήνας. Έτσι ξεκινώντας την εκτέλεση οδικών έργων, έκαναν διαπλατύνσεις κόβοντας δέντρα, όπως έγινε και στον πανέµορφο δρόµο της Καλλιθέας που έκοψαν τα κυπαρίσσια και από τις δύο πλευρές, αντί να προβλεφθεί η διάσωση τους, πράγµα που µπορούσε να γίνει µε µικρή αύξηση του προϋπολογισµού του έργου.
Αλλά, το µεγάλο έγκληµα ήταν αυτό που σχεδίαζαν για την «αξιοποίηση» της παραλίας που προέβλεπε την κατεδάφιση του ξενοδοχείου των «Ρόδων» και του «Έλλη»!…Ήταν η περίοδος που ο ΕΟΤ είχε παραχωρήσει στο Δήµο Ρόδου τα δύο αυτά κτίρια, µε την προϋπόθεση να τα κατεδαφίσει! Μάλιστα είχε ανατεθεί η εκπόνηση των σχεδίων σε τρεις νέους αρχιτέκτονες, τον Γιώργο Ανδριωτάκη, τον Γιώργο Χατζηκωνσταντίνου και τον Κυριάκο Μπαλαλή, που όµως αρνήθηκαν να αναλάβουν το έργο γιατί διαφωνούσαν κάθετα µε την κατεδάφιση του «Ρόδων» και του«Έλλη»
Έτσι το έργο ανετέθη σε αρχιτέκτονα από την Αθήνα, αλλά δεν προχώρησε, γιατί εκδηλώθηκε µια έντονη αντίδραση 56 συµπολιτών µας, µε ένα ενυπόγραφο κείµενο που δηµοσιεύτηκε στη «Ροδιακή» στις 19 Δεκεµβρίου 1972, δηλαδή πριν 38 χρόνια .
Η σύνταξη του κειµένου έγινε λίγες µέρες νωρίτερα σε συνάντηση οµάδας συµπολιτών µας που πραγµατοποιήθηκε στο σπίτι του αρχιτέκτονα Γιώργου Ανδριωτάκη επί της οδού τότε Βασιλόπαιδος Μαρίας απέναντι από το τουρκικό προξενείο. Στη συνάντηση αυτή ήταν ακόµη παρόντες ο σκιτσογράφος Βαγγέλης Παυλίδης, ο Νίκος Καρπαθίου, η σύζυγος του Έφη Μαλτέζου, ο Νίκος Βασιλαράς, ο Αποστόλης Κορονέλος, ο Γιάννης Πανάγος, ο υπογράφων και άλλοι, ενώ κάτω στο δρόµο φύλαγε «τσίλιες» ο Λευτέρης
Καβαλιέρος!

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Το κείµενο που συντάχθηκε ανέλαβαν να το περιφέρουν σε άλλους συµπολίτες µας που µε µεγάλη προθυµία το υπέγραψαν και δηµοσιεύτηκε στη «Ροδιακή» στις 19 Δεκεµβρίου. Το κείµενο ανέφερε τα εξής:

Οι υπογεγραµµένοι Ρόδιοι και λοιποί κάτοικοι Ρόδου, από αγάπη και ενδιαφέρον για τον τόπο μας µε συνείδησι του παρελθόντος και ανησυχίαν δια το µέλλον του, υψώνουν φωνήν διαµαρτυρίας δια την από ετών συνεχιζόµενην και ολοέν εντεινόµενην καταστροφή του τοπίου και των φυσικών καλλονών του νησιού. Ελπίζοντες ότι έστω και αργά θα ληφθούν µέτρα δια την περίσωσιν του ότι απέµεινεν.
Διαµαρτύρονται και ζητούν
– Να σταµατήσει το ξερίζωµα των δέντρων και του πράσινου γενικά. Τις ηµέρες αυτές
συντελείται η παντελής καταστροφή της «Καλιθέας» και η µετατροπή της σε σεληνιακό τοπίο µε το ξερίζωµα των δέντρων προκειµένου να διαπλατυνθεί η υπάρχουσα δηµόσια οδός.
– Να σταµατήσει κάθε ενέργεια δια την κατεδάφισιν του ΕΛΛΗ και του ξενοδοχείου ΤΩΝ ΡΟΔΩΝ διότι θεωρούν την αρχιτεκτονική τους άρρηκτα και σφικτά δεµένη µε το τοπίο και την ανάπτυξιν του Ροδιακού τουρισµού.
-Και ζητούν από όλους τους Ρόδιους επιστήµονες, καλλιτέχνες και γενικά από όλους όσοι πραγµατικά ενδιαφέρονται για τον τόπο τους να επιδείξουν κάθε ενδιαφέρον δια την διάσωσιν του τοπίου».

Το ιστορικό αυτό κείµενο υπέγραψαν οι εξής (µε αλφαβητική σειρά):
– Αρνάς Αλέξανδρος, γενικός αντιπρόσωπος- Αραπούδης Αντώνης, φοιτητής ΑΣΟΕΕ- Ασπράκης Γεώργιος του Β. έµπορος- Ασπράκης Νικόλαος, φοιτητής- Αντωνιάδης Αντώνης, έµπορος- Αντωνιάδης Βασίλης, χρυσοχόος- Αγγέλου Δηµήτρης, χρυσοχόος- Αγγέλου Μιχαήλ, χρυσοχόος- Ανδριωτάκης Γεώργιος, αρχιτέκτων- Αχιολάς Σπύρος, ιδιωτικός υπάλληλος- Βασιλαράς Νικόλαος, χρυσοχόος- Βεργωτής Ζαχαρίας, πτυχιούχος πολιτικών επιστηµών- Βενετσιάνος Γεώργιος ,έµπορος- Γεωργίου Πάτροκλος, ξενοδόχος- Διακονικόλας Γεώργιος, έµπορος- Καρπαθίου Νίκος, οικονοµολόγος- Κατσαρίδης Ιωάννης, πολιτικός µηχανικός- Καβαλιέρος Ελευθέριος, οικονοµολόγος- Καραβοκυρός Φωκίων , ξενοδοχοϋπάλληλος- Κανταρζόγλου Γεώργιος, έµπορος- Κορονέλλος Απόστολος, εµπορικός αντιπρόσωπος- Λουιζίδης Μιλτιάδης, οδοντίατρος- Μαλτέζος Νίκος, έµπορος- Μαλτέζου Έφη ,λογίστρια- Μιχαηλίδης Γεώργιος, φοιτητής ΟΠΕ- Μαρκουλής Αναστάσιος, φαρµακοποιός- Νταργάκης Εµµανουήλ, µηχανολόγος-ηλεκτρολόγος- Νισυρίου Νίτσα, σχεδιάστρια- Νεοφύτου Κώστας, βιοµήχανος- Νεοφύτου Αντώνιος, δικηγόρος- Νικολιδάκης Βασίλειος, χρυσοχόος- Παυλίδης Σάββας, τέως οικονοµικός έφορος- Παυλίδης Βαγγέλης, ζωγράφος- Πατούνας Στέργος, βιοτέχνης- Ποντίκας Ιωάννης, έµπορος- Πλάτσης Γεώργιος, µηχανικός ψυγείων- Ποντίκας Νικόλαος, έµπορος- Παρασκευάς Παναγιώτης, ασκούµενος δικηγόρος- Παπαιωάννου Ιωάννης, οικονοµολόγος- Παπαιωάννου Ηρακλής, τουριστικός επιχειρηµατίας- Παπανικολάου Γεώργιος, χρυσοχόος- Παπανικήτας Νίκος, ασκούµενος δικηγόρος- Παπανικήτα Μαίρη, καθηγήτρια αγγλικής- Πανηγύρη Παρασκευή, επιχειρηµατίας- Σαρρής Κωνσταντίνος, ασκούµενος δικηγόρος- Σακελλαρίδης Γεώργιος, φοιτητής Ανωτάτης Εµπορικής- Σωτηράκης Ιωάννης, ηλεκτρολόγος-µηχανολόγος- Φανουράκης Αργύρης, φαρµακοποιός- Φραράκης Θεόδωρος, τουριστικός πράκτωρ-Χατζηδηµητρίου Γεώργιος, βιοµήχανος.- Χρυσοχόος Βασίλειος, χειρουργός- Χατζηαντωνίου Αν. ξενοδοχοϋπάλληλος- Χρυσοβέργος Θεόδωρος, πρακτικός φαρµακοποιός- Χαρίτος Ιωάννης του Α. έµπορος- Χαλκίτου Άννα-Μαρία, σχεδιάστρια.

Και νέες διαµαρτυρίες
Την διαµαρτυρία των «56» ακολούθησαν και άλλα κείµενα, όπως αυτό της «Ροδιακής» στις 22 Δεκεµβρίου 1972 µε τίτλο «Ανησυχίες για την καταστροφή του περιβάλλοντος στη Ρόδο», όπως επίσης και ένα δικό µου ανάλογο ρεπορτάζ στο «ΒΗΜΑ» που δηµοσιεύτηκε στις 24 Δεκέµβριου µε σκίτσο του Βαγγέλη Παυλίδη.
Αυτά όλα προκάλεσαν την οργή του καθεστώτος και µάλιστα ο τότε νοµάρχης Αλαµάνος πραγµατοποίησε λίγες εβδοµάδες αργότερα ,λαϊκή συνέλευση στο «Παλλάς» κατά τη διάρκεια της οποίας εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον των διαµαρτυροµένων, αλλά δεν τόλµησε να προχωρήσει στην κατεδάφιση του ξενοδοχείου των «Ρόδων» και του « ‘Ελλη» …Τα έσωσαν η τόλµη και το θάρρος των 56 Ροδιτών, σε µια περίοδο που όλα «τα έσκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά!…»


Ημέρες Πολυτεχνείου. Για όσους τις έζησαν με τον ένα τρόπο ή τον άλλο οι μνήμες και τα μηνύματα είναι ακόμα ζωντανά – δεν είναι απλά μια πορεία, μια σημείωση σ’ ένα σχολικό βιβλίο ή ένα μουσειακό έκθεμα όπως τείνει να γίνει κι ούτε η ευκαιρία να ακουστούν οι πομφόλυγες των πολιτικών που, φεύ, κάποιοι απ’ αυτούς είχαν συμμετάσχει κιόλας στην εξεγερση. Ευτυχώς, μια μερίδα της νεολαίας μας που δεν λέει να το βάλει κάτω κρατάει ζωντανά τα μηνύματα και οράματα του αγώνα εκείνου.
Όμως η αρχή του τέλους της χούντας είχε ξεκινήσει πολύ πριν, η γραφή ήταν ήδη στον τοίχο. Έτσι, τον Φλεβάρη του ’73 το Πολυτεχνείο ξεσηκώνεται για πρώτη φορά κι η αστυνομία εισβάλει στον χώρο, ξυλοκοπάει, συλλαμβάνει και παραπέμπει 11 σε δίκη. Ύστερα απο λίγες μέρες θα ακολουθήσει η καταλήψη της Νομικής.
Φυσικά, ούτε λόγος για σκίτσο στην εφημερίδα. Ετούτο εδώ το έχω βέβαια ξαναδείξει: είναι το τελευταίο μου που δημοσιεύτηκε πριν επανέλθει η άμεση λογοκρισία.
===οοο===οοο===οοο===οοο===οοο===οοο===
These are the days that commemorate the 1973 uprising of the students of the Athens Polytechnic against the military dictatorship of colonel Papadopoulos.
For those who had participated in the uprising or just lived through those times the messages, the demands, the memories are still alive: they are more than just a demonstration, a paragraph in a school book, a museum exhibit and certainly not an occasion to listen to the meaningless words of the politicians some of which,alas, had participated in those events.
Still, the beginning of the end of the military junta had sounded much earlier. The writing was already on the wall. The first uprising of the Polytechnic took place in February 1973. The campus was then invaded by police forces who beat, arrested many and prosecuted 11 students. A few days later the students of the Law School of the University of Athens followed on the steps of the Polytechnic.
Naturally it was not possible to comment or report the events. The cartoon I post today I have shown before: it is the last published in the newspaper – TO VIMA, 9 February 1973- before the re-imposition of direct censorship. It shows the (A.E.I.), the Greek Universities.


Το σημερινό μου σκίτσο πρωτοδημοσιεύτηκε στο ΒΗΜΑ, το Σεπτέμβρη του 1995. Τίτλος του, “Κίτρινος Τύπος”. Η αλήθεια είναι πως δεν πολυθυμάμαι με ποιά ακριβώς αφορμή το έκανα τότε, μα φαίνεται πως η σχέση του με την σημερινή πραγματικότητα είναι άμεση, αν και σήμερα θα άλλαζα τον τίτλο: “Μαύρος”, όχι ”Κίτρινος” ο Τύπος.
Σκέφτομαι δηλαδή το αηδιαστικό, το εμετικό πρωτοσέλιδο της φυλλάδας με τίτλο “Ελεύθερη Ώρα” – όπου εκείνο το “ελεύθερη” αναφέρεται μάλλον σε ελευθερία του τύπου της Παπαδοπουλικής χούντας, που τόσο φαίνεται να της αρέσει.
Η εισαγγελέας του Αρείου Πάγου παρήγγειλε στην εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών την διενέργεια προκαταρκτικής έρευνας σχετικά με το προχθεσινό πρωτοσέλιδο της Ελεύθερης Ώρας για τον αντιρατσιστικό νόμο. Η ΕΣΗΕΑ; Τι γίνεται άραγε μ’ εκείνον τον κώδικα δεοντολογίας και τα περι χυδαιογραφίας, χυδαιολογίας, την ευαισθησία προς τους πολίτες κλπ κλπ ; Εκτός κι αν οι κύριοι και κυρίες συντάκτες της φυλάδας δεν είναι μέλη της…
Η αηδία πάντως μένει.


Αν τυχόν με ρωτήσεις απο πού έρχομαι, πρέπει να μιλήσω
με σπασμένα αντικείμενα,
με πολύ πονεμένα εργαλεία,
με μεγάλα θηρία που συχνά γίνονται στάχτη
και με την πονεμένη μου καρδιά
— Pablo Neruda

11 Σεπτέμβρη 1973, Χιλή. Με διευθυντή ορχήστρας τον Χένρι Κίσσινγκερ η CIA ανατρέπει την δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση δίνοντας τέλος σε 150 χρόνια δημοκρατικής διακυβέρνησης. Ο Πρόεδρος Σαλβατόρ Αγιέντε πεθαίνει με το όπλο στο χέρι υπερασπιζόμενος το Προεδρικό Μέγαρο. Τις πρώτες ώρες θα δολοφονηθούν περισσότεροι απο 5.000, ανάμεσά τους ο Victor Jara. Πολλοί άλλοι θα “εξαφανιστούν” στην συνέχεια.
Θα ακολουθήσουν 16 χρόνια τρόμου, 16 χρόνια της πιο στιγνής στρατιωτικής δικτατορίας, με αρχηγό τον Augusto Pinochet.
Σημαντικό ρόλο στο πραξικόπημα έπαιξε η Αμερικάνικη ITT Corporation που την εποχή εκείνη κατείχε το 70% της Τηλεφωνικής Εταιρείας της Χιλής και ήταν μέτοχος της δεξιάς εφ/δας El Mercurio. H CIA την χρησιμοποίησε για να χρηματοδοτεί τους αντιπάλους του Allende.
Τα σκίτσα δημοσιεύτηκαν τότε στο ΒΗΜΑ.

======================================================

Should you ask me where I come from, I must talk
with broken things,
with fairly painful utensils,
with great beasts turned to dust as often as not
and my afflicted heart.
— Pablo Neruda

11 September 1973, Chile. Masterminded by Henry Kissinger, CIA overthrows the democratically elected government, ending nearly 150 years of democratic rule. President Salvador Allende dies gun in hand, defending the Presidential Palace. On the first hours over 5.000 will be murdered, among them folk singer Victor Jara. On the days that follow many more “disappear.”
16 years of terror follow under Pinochet, 16 years of the most repressive military dictatorship.
Primary role in the the coup will be played by the U.S. ITT Corporation which owned 70% of Chitelco, the Chilean Telephone Company, and funded El Mercurio, a Chilean right-wing newspaper. The CIA used ITT as a conduit to financially aid opponents of Allende’s government.
My cartoons are from the newspapers TO VIMA of the time