Επίγραμμα του Σιμωνίδη του Κείου απο την Παλατινή Ανθολογία.
Η όποια ομοιότης του πύκτη με γνωστό σύγχρονο Ροδίτη είναι απόλυτα τυχαία.

===ooo===ooo===ooo===ooo===ooo===ooo===ooo===

TELL US WHO AND WHO’S ARE YOU OF WHICH COUNTRY
AND WHAT HAVE YOU WON
CASMYLOS OF EVAGORAS PYTHIAN FIST RHODIAN

Simonides of Ceos. 556 B.C. – 469 B.C.

 

Any similarity of the pictured boxer with a well known contemporary Rhodian is absolutely coincidental


Το θέμα αυτό θα ταίριαζε καλύτερα προχθες, 28 Οχτωβρίου. Μα προχθές ήταν μια άλλη επέτειος, πιο κοντινή σε μας. Όπως και νά ‘χει όμως, το θέμα δεν χάνει το ενδιαφέρον του:

Όταν στις 19 Σεπτέμβρη 1521 έφτανε μετά απο περιπέτειες στη Ρόδο ο νεοεκλεγμένος Μέγας Μάγιστρος Philippe Villiers de l’ Isle-Adam, Σουλτάνος ήταν ο Σουλεϊμάν, που θα επονομαστεί “Μεγαλοπρεπής”. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε τότε φτάσει στη μεγαλύτερη σχεδόν έκταση και δύναμη που θα αποκτούσε ποτέ, περιλαμβάνοντας το σύνολο σχεδόν του Οθωμανικού κόσμου: Συρία, Παλαιστίνη, Περσία, Αίγυπτο, Αραβία, τις ιερές πόλεις Μέκκα, Μεδίνα και Ιερουσαλήμ, τις παλιές έδρες των Χαλιφών Δαμασκό και Κάιρο- κι ύστερα τα Βαλκάνια μέχρι την Βουδαπέστη. Κι η Ρόδος μια μοναχική κουκκίδα στη μέση του Οθωμανικού μισοφέγγαρου, ένα αγκάθι στα πλευρά της πανίσχυρης αυτοκρατορίας, ένας ορκισμένος εχθρός του Ισλάμ.
Ένα μόλις μήνα μετά την άφιξή του στη Ρόδο, στις 28 του Οχτώβρη 1521-σαν σήμερα πριν 496 χρόνια- στα χέρια του Μεγάλου Μαγίστρου θα φτάσει ένα γράμμα. Είναι γραμμένο στα Ελληνικά:

Σουλεϊμάν Σουλτάνος Χάριτι Θεία Βασιλεύς των Βασιλέων, Ηγεμών των Ηγεμόνων, Μέγιστος αυτοκράτωρ του Βυζαντίου και της Τραπεζούντας, Ισχυρότατος Βασιλεύς της Περσίας, της Αραβίας, της Συρίας και της Αιγύπτου, Υπέρτατος Αρχων της Ευρώπης και της Ασίας, Πρίγκηψ της Μέκκας και του Χαλεπίου, κάτοχος της Ιερουσαλήμ και Κυρίαρχος των Θαλασσών.
Προς τον Φίλιππον Βιλλιέρ δε Λιλλαδάμ
Μέγα Μάστοριν της νήσου Ρόδου, Χαίρειν,
Συγχαίρω σε για το νέο σου αξίωμα και την αίσια άφιξή σου στη χώρα σου. Εύχομαι όπως άρξης μετ’ ευδαιμονίας και μετά περισσοτέρας των προκατόχων σου δόξης. Από σε εξαρτάται η συμμετοχή σου στην εύνοια Ημών.
Απολάμβανε λοιπόν της φιλίας Ημών και ως φίλος μην υστερήσεις στην έκφραση συγχαρητηρίων προς Ημάς δια τας κατακτήσεις μας εις Ουγγαρίαν, όπου κατελάβαμεν το ισχυρόν φρούριον του Βελιγραδίου διελθόντες εν στόματι της φοβεράς Ημών μαχαίρας πάντες όσοι ετόλμησαν να μας αντισταθούν. Χαίρε.

Η απάντηση φεύγει την ίδια σχεδόν μέρα, στα Ελληνικά και πάλι:

Ο Αδελφός Φίλιππος Βιλλιέρ δε Λιλλαδάμ, Μέγας Μάγιστρος της Ρόδου
πρός τον Σουλεϊμάν
Σουλτάνον των Τούρκων
Κατάλαβα καλά το νόημα της επιστολής που μού έφερε ο απεσταλμένος σου. Οι προτάσεις σου για ειρήνη είναι τόσο ευχάριστες όσο δυσάρεστες είναι στον Κούρτογλου. Ο πειρατής αυτός προσπάθησε να με συλλάβει όταν επέστρεφα απο την Γαλλία. Αφού δεν τα κατάφερε και μη θέλοντας να αποχωρήσει απο την θάλασσά μας χωρίς πρώτα να μας βλάψει, μπήκε στο στενό της Ρόδου και προσπάθησε να κουρσέψει δύο εμπορικά πλοία που έβγαιναν απο τα λιμάνια μας. Οι γαλέρες όμως του Τάγματος που ανοίχτηκαν στο πέλαγος κατά διαταγή μου, τον ανάγκασαν να εγκαταλείψει την λία του και να τραπεί σε φυγή απο φόβο μην πέσει και ο ίδιος ακόμα στα χέρια μας. Χαίρε.

Ήταν η αρχή του τέλους. Ο de l’ Isle-Adam θα είναι ο τελευταίος Μάγιστρος της Ρόδου. Τον Δεκέμβρη του επόμενου χρόνου, ύστερα απο εξάμηνη πολιορκία, η Ρόδος θα έπεφτε στα χέρια των Οθωμανών.

===οοο===οοο===οοο===οοο===οοο===οοο===οοο===οοο===

This subject would be best suited for the day before yesterday, 28 October, but the day before yesterday was another anniversary, closer to us. Still, this is an interesting and significant subject. Read on then.
When, on September 19, 1521, after an eventful trip the newly elected Grand Master Philippe Villiers de l’ Isle-Adam arrived in Rhodes, the sultan of the Ottoman Empire was Suleiman, who would be nicknamed “The Magnificent”. By now the Empire had attained the greatest almost size it will ever have and consolidated the majority of the Mohammedan world: Syria, Palestine, Persia, Egypt, the greatest part of Arabia, including the holy cities of Mecca and Medina, the ancient seats of the Caliphs at Damascus and Cairo. Belgrade has just been sacked, opening the gate to Hungary. Rhodes is just a speck between the horns of the moon crescent, a thorn in the side of the mighty empire, a servant of the Cross and sworn enemy of Islam.
Just one month after his arrival in Rhodes, on October 28, 1521-on a day like today 496 years ago- the Grand Master will receive a letter. It is written in Greek:

Sultan Suleiman by Divine Grace King of Kings, Ruler of Rulers, Supreme Emperor of Byzantium and Trapezus, Mighty King of Persia, Arabia, Syria and Egypt, Supreme Ruler of Europe and Asia, Prince of Mecca and Aleppo, Lord of Jerusalem and Master of the Seas

To Philippe Villiers de l’ lsle- Adam,
Grand Master of the island of Rhodes, greetings.
I congratulate you for your new office and your auspicious return to your country. I pray that you rule in prosperity and greater glory than your predecessors. Whether you enjoy Our goodwill depends on you. Consequently, enjoy Our friendship, and as a friend do not hesitate to express your congratulations to Us for Our victories in Hungary, where We captured the mighty fortress of Belgrade, having passed by the edge of Our terrible sword all who dared to resist Us. Greetings.

The answer goes back without delay, again in Greek:

Brother Philippe Villiers de l’ lsle- Adam
Grand Master of Rhodesto

To Suleiman
Sultan of the Turks

I have understood well the meaning of your letter brought to me by your envoy. Your proposals for peace are as agreeable to me as they are unpleasant to Kurtoglu. This pirate endeavoured to arrest me while I was returning to France. Failing to accomplish it, and being loath to depart from our sea without first doing us harm, he entered the straights of Rhodes and attempted to plunder two merchantmen departing from our ports. However, the galleys of the Order put out to sea on my instruction, compelled him to abandon his prey and to retreat hastily from fear that he should not himself fall into our hands.
Greetings.

It was the beginning of the end. De l’ lsle- Adam is destined to be the last Grand Master of Rhodes. On December the next year Rhodes will fall in Ottoman hands, after a six month siege.


Χιλιοστώ τω έτει τε τετρακοσιοστώ τε
συν άλλοις εννενήκοντα και οκτώ πληρεστάτοις
θνήσις και μόρος εκ θεού και παίδευσις η εκ τούτου,
θανατικόν επέσωσεν εις το νησίν της Ρόδου,
και ήρχισεν απο μηνός αυτού του οκτωβρίου
κ΄εκράτει μήνας είκοσι η λοίμη του θανάτου,
κυριαρχούντος τοιγαρούν του μεγαλομαστορούντος
φρα Πέτρου τε δε Αββουσσών
…………………………………………………..
αλλάγε και το ποίημα και όσα δια στοίχου
εγράφησαν, βαβαί παπαί, δια το θανατικόν της Ρόδου,
Εμμανουήλ ο γράψας ήν, ακμί και ο ποιήσας,
Γωργιλλάς ακούεται, Λειμενίτης τ’ επίκλην.
Άρχοντες πλούσιοι και πτωχοί, μικροί τε και μεγάλοι,
κι εσείς αυθένταις φρέριδες, οπού ‘σθε το κεφάλι,
τι ήτον ετούτο το κακό το μέγα και μυστήριον
και το πικρόν θανατικόν, το φοβερόν κριτήριον;
οπού ‘λθε κ’ ήυρε την πτωχήν την Ρόδον την μισκήνα,
και έφα τους ανθρώπους της με λοιμασμένην πείνα,
και θέρισε τον ‘πίσκοπον και ‘κοψε τους παπάδες,
διακόνους καί ‘κλησιαστικούς και τους ξαγορευτάδες
και πίκρανε τούς γέροντες και ‘θλιψεν ταίς μαννάδες,
ταίς κόραις ταίς ανέγλυταις και ταις οικοκυράδες,
και ξέζευξε τ΄ανδρόγυνα κι ορφάνευσε παιδάκια,
και ΄φήκεν τα ν’ αναθραφούν εις πικριαίς και φαρμάκια.
αλή, και τί ήτον το κακό, Χριστέ, η αμαρτία;…
…εχορταριάσαν τα στενά κι οι ρύμες ασχημήσαν…”
…………………………………………………..
Εμμανουήλ Γεωργιλλάς, Το Θανατικόν της Ρόδου

Μετά τον αυτόπτη Γεωργιλλά λίγα μπορεί να πεί κανείς. Με την απόκρουση της πολιορκιας απο τους Τούρκους του 1480  η Ρόδος γνωρίζει μεγάλη άνθιση. Τα τείχη ανοικοδομούνται και νέες οχυρώσεις κατασκευάζονται. Το εμπόριο και η γεωργία ανορθώνονται και χριστιανοί απο την γύρω περιοχή θα βρούν καταφύγιο στο νησί. Σύντομα, η Ρόδος θα φτάσει σε εντυπωσιακό επίπεδο ευημερίας και δύναμης κι η φήμη της θ’ απλωθεί ακόμα περισσότερο.
Τα καλά όμως δεν κρατούν πολύ. Τον Οχτώβρη 1498, απ’ ένα καράβι που έδεσε στο λιμάνι – εκεί στην “Κολόνα” θα ξεμπαρκάρει η πανούκλα. Η επιδημία θα κρατήσει 20 μήνες και η καταστροφή θα είναι τεράστια.
Το τέλος του “θανατικού” θα γιορταστεί στι1 24 Ιουνίου 1500, στην ημέρα της γιορτής, ποιανού άλλου, του Άγ. Ιωάννη.

===ooo===ooo===ooo===ooo===ooo===ooo===ooo===ooo===

With the defeat of the Turks and the lifting of the great siege of 1480 Rhodes goes into a new burgeoning season. Along with the building reconstruction comes the revival of agriculture and commerce, which had suffered great damage. Christians from all over the area find refuge in Rhodes and the other islands under the Order’s rule. Soon Rhodes reaches an impressive level of prosperity and power. Her reputation spreads even further than before.
But, a good thing isn’ t a joy forever. In October 1498, another bad affliction lands on Rhodes, probably by way of a ship moored in the harbor, over there at the Kolona pier: the plague! The epidemic lasts for 20 months. The destruction and desolation are great, we are told by the scholar Emmanuel Georgillas Limenitis in his long eyewitness poem The Thanatikon of Rhodes :

….Death and perishing from God, and thence the lessons garnered.
A plague has fallen on the island of Rhodes…..

and further

weeds have grown on the streets, the roads have turned ugly….

The end of the thanatikon, the plague, was celebrated on June 24, 1500, feast day of St. John – naturally.

 

 

 

 

 

 

 

 


Χτίζουν, χτίζουν, χτίζουν με μια μανία που λες και οι πάντες, Αγγλοι, Γάλλοι, Πορτογάλοι, Τούρκοι, Βούλγαροι, Οθωμανοί – όσοι τέλος πάντων γυρεύουν μια γωνιά στον ήλιο- όλοι αυτοί, λοιπόν, θάρθουν να μείνουν στη Ρόδο, ιδιαίτερα την νότια. Το αν θα έχουν νερό να πιούν είναι δευτερεύον.
Μπορεί και νάναι ετσι. Μπορεί πράγματι η μισή Βορειοδυτική Ευρώπη να μετακομίσει στη Ρόδο… κάτι θα ξέρουν οι χτίζοντες και οι μεσιτεύοντες, δε μπορεί. Για να “αξιοποιούν” έτσι καθε κομμάτι γης που είναι διαθέσιμο, ξεριζώνοντας δέντρα και θάμνους, ισοπεδώνοντας λόφους, κλείνοντας παραλίες και στρώνοντας εύφορη γη με τσιμέντο παναπεί πως εδώ έχει πολύ παρά το πράμα.
Ομολογώ πως είμαι άσχετος περι τα οικονομικά και “αναπτυξιακά”. Βλέποντας όμως τη δραστηριότητα αυτή σκέφτηκα πως δεν πρέπει να χάσω την ευκαιρία. Αποφάσισα λοιπόν να συνεισφέρω κι εγώ στην ανάπτυξη του νησιού μου, προσφέροντας με τον μόνο τρόπο που ξέρω μια νέα ιδέα, κάτι διαφορετικό. Το αποτέλεσμα της απόφασής μου θέτω στην κρίση σας.

==========================================

Building, building, building as if all, every English, French, Portuguese, Turk, Bulgarian – as if everyone who seek a place in the sun will come to stay in Rhodes, her southern part especially. Whether or not they will have water to drink is of secondary importance.
Perhaps this is the way it is. Perhaps half of northwestern Europeans will move to Rhodes… obviously those who build, those who buy and sell real estate know something I don’t. It is obvious that if every available piece of land is “developed” by uprooting trees, leveling hills, blocking the access to the beach or paving fertile land with concrete, well… there must be a lot of money to made there.
I must admit I know very little about money and “development”. But seeing all that activity I thought I should not miss the chance to contribute in the only way I know to the “development” of my island, by offering something different, a new idea. You will be the judge.


Μια μέρα σαν σήμερα, 7 Σεπτεμβρίου 1936, γεννιόταν ο Απόστολος Κακλαμάνης. Περιττό πιστεύω να τον συστήσω μα ίσως να ρωτήσετε τι μας νοιάζει εμάς. Εσάς ίσως καθόλου, μόνο που εμένα μου θυμίζει μια προσωπική ιστορία.
Ήταν Οχτώβρης του 1976 και καμιά τριανταριά απο εμάς δικαζόμαστε ως “πρωταίτιοι” των αντι-Αμερικάνικων διαδηλώσεων και επεισοδίων στην Ρόδο. Ήταν τότε η πρώτη φορά μετά την πτώση της χούντας που πλοία του Αμερικάνικου 6ου στόλου προσέγγιζαν σε ελληνικό λιμάνι, την Ρόδο, επίσημα προσκαλεσμένα μάλιστα της Ελληνικής Κυβέρνησης. Τα επεισόδια και οι δίκες που ακολούθησαν είχαν τότε προκαλέσει πανελλήνιο ενδιαφέρον, πρισσότερο ίσως απο κάθε άλλη Ροδίτικη δίκη. Ανταποκριτές όλων των μεγάλων εφημερίδων παρακολούθησαν την δίκη, στην υπεράσπιση παρέστησαν μεγαλοδικηγόροι όπως οι δυο Μαγκάκηδες -Γ.Α. και Γ.Β.- και πολλοί βουλευτές -όχι βέβαια κυβερνητικοί- ως μάρτυρες ή παρατηρητές. Ενας απο αυτούς ήταν κι ο Απόστολος Κακλαμάνης, ένας απο τους 13 όλους κι όλους τότε βουλετές του ΠΑΣΟΚ.
Καθισμένος στο εδώλιο με – τι άλλο- ενα μπλόκ στα γόνατα, σκιτσάριζα όσο πιο διακριτικά μπορούσα. Εισγγελέας ήταν κάποιος Χ…, που με πολύ τακτ και επιείκια το ΒΗΜΑ (28.10.76) είχε χαραχτηρίσει την αγόρευσή του “Πρωτότυπη”. Όρθιος, ακουμπόντας το χέρι σε μια στοίβα νομικά βιβλία, αγόρευε με ύφος ιεροψάλτη χρησιμοποιόντας παραβολές απο τις Γραφές, ενώ κάποια στιγμή δάκρυσε συγκινημένος και η δίκη διακόπηκε για να συνέλθει. Πολύ χαραχτηριστικό όμως το πώς κουνούσε το κεφάλι πάνω κάτω σ’ όλη την διάρκεια της πολύωρης αγόρευσής του. Κάποια στιγμή σκύβει απο πίσω ο Κακλαμάνης και μου ψυθηρίζει: Σκιτσάρισέ τον και γράψε απο κάτω “Ο αυνανισμός δια των κινήσεων της κεφαλής”.
Προσπάθησα να κρατηθώ, να μή γελάσω. Όμως, η όλη σκηνή είχε πέσει στην αντίληψη του προέδρου. “Πλησιάστε την έδρα κύριε Παυλίδη. Όπως είστε, με τα χαρτιά σας” Ευτυχώς τα χαρτιά μου ήταν άδεια την στιγμή εκείνη, δεν είχα ακόμα ξεκινήσει. “Ελπίζω να μη σκιτσάρετε το δικαστήριο. Καθήστε τώρα ”. Κάθησα. Απαπαπαπα! εγώ να σκιτσάρω, ποτέ!…
Αυτά θυμήθηκα. Χρόνια πολλά, Απόστολε!