24 Ιουλίου 1974, ώρα 04.00 -περίπου η ώρα που τώρα γράφω τις γραμμές αυτές- εφτά χρόνια και τρείς μήνες μετά το πραξικόπημα των συνταγματαρχών, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ορκίζεται και αναλαμβάνει πρωθυπουργός.
Κι έτσι γύρισε η σελίδα καί μπήκαμε σ’ άλλο κεφάλαιο. Κι ο κόσμος στους δρόμους να πανηγυριζεί, κι ο στρατός στα στρατόπεδα και οι χωροφυλάκοι εξαφανισμένοι απο προσώπου γης. Μόνο εδώ στη Ρόδο το γιορτάσαμε λίγο σιωπηλά, ιδιωτικά θα έλεγε κανείς. Ίσχυε ακόμα, βλέπεις, η επιστράτευση που είχε κηρυχθεί με την εισβολή στην Κύπρο. Συσκότιση και απαγόρευση της κυκλοφορίας το βράδυ, κι εμείς, όσοι δεν είχαμε επιστρατευτεί, παρέες παρέες σε διάφορα σπίτια να το γιορταζουμε και να κάνουμε όνειρα για το μέλλον.
Αυτή είναι η ιστορία. Σήμερα κοιτάμε πίσω και λόγαριάζουμε πόσο μακριά και πού άραγε έχουμε φτάσει απο τότε.
Υποθέτω πως αυτές τις μέρες οι νεο-ναζί “απόγονοι των ηττημένων του ’45” θα γιορτάζουν ημέρες μνήμης -δεν χάνουν εξ’ άλλου την ευκαιρία ν’ ανεμίσουν το πτηνό της χούντας. Νοσταλγούν τον “πολιτισμό” του σκότους, της μισαλλοδοξίας, του ρατσισμού και του μίσους. Τον “πολιτισμό” του ροπάλου, της αρβύλας, του χωροφύλακα, του φακελλώματος. Νοσταλγούν έναν “πολιτισμό” μέσα σε κάγγελα, που απαιτεί την απόλυτη υπακοή “προς τας υποδείξεις” και απεχθάνεται την ελεύθερη σκέψη, που τόσο ταιριάζει σ’ αυτούς που δεν έχουν δική τους βούληση και σκέψη, σ’ αυτούς που αρέσκονται στο να παίζουν τα στρατιωτάκια, σαν αυτά που πρόδωσαν την Κύπρο.
Παραθέτω δυο σκίτσα μου. Το ένα δημοσιεύτηκε σαν σήμερα, στις 24 Ιουλίου 1974. Είναι το πρώτο μου σκίτσο σε καθεστώς ελευθεροτυπίας, απο τότε που ξεκίνησα ως γελοιογράφος το 1971.
Το άλλο δημοσιεύτηκε λίγες μέρες αργότερα, στις 30 Ιούλίου. Είχαν τότε αρχίσει να καταφθάνουν απ’ όλη την Ελλάδα συγχαρητήρια κωλογλυφτικά τηλεγραφήματα προς την δημοκρατική κυβέρνηση. Πρόεδροι σωματείων, συλλόγων, ενώσεων, κοινοτήτων, υπηρέτες της διχτατορίας, διορισμένοι απ’ αυτήν. Ερπετά και χαμελαίοντες άλλαζαν τώρα χρώμα, όπως κάνουν πάντα τα είδη αυτά. Το τι απόγιναν αυτοί είναι μια άλλη ιστορία -οι περισσότεροι ζουν και βασιλεύουν ανάμεσά μας, ευυπόληπτα μέλη της κοινωνίας.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ, αν σας ενδιαφέρει. Στο σκίτσο της 24/7 η Σοφία ανοίγει για πρώτη φορά το μάτι. Στα επόμενα 43 χρόνια, μέχρι σήμερα, είναι ζήτημα αν το ξανάνοιξε δυο τρεις φορές.



Χωρίς κάποιο σκίτσο εποχής σήμερα αφού κάθε σχολιασμός ήταν τότε αδύνατος -εκτός κι αν ευλογούσε τους Ελλαδίτες και Κυπριους χουντικούς.
Παραθέτω τα πρωτοσέλιδα δυο εφημερίδων που αναγγέλουν θριαμβευτικά την ανατροπή του προέδρου της Κύπρου (έτσι, ανώνυμα και χωρίς άλλη ιδιότητα) και διαβεβαιώνουν πως η Ελλάδα “δεν αναμιγνύεται” στα εσωτερικά της Κύπρου.
Ανθολογώ και κάποιους τίτλους και δημοσιεύματα εφημερίδων των επόμενων ημερών που, θέλοντας και μη, παρουσίαζαν τα όσα υπαγόρευε η χούντα.

19 ΙΟΥΛΙΟΥ –Ο νέος πρόεδρος Ν. Σαμψών δήλωσε “… η ενέργειά μας ανελήφθη δια να αποτραπεί ο εμφύλιος πόλεμος… Επενέβημεν εν συνεργασία μετά των Κυπριακών ενόπλων δυνάμεων δια να παλινορθώσωμεν τα ανθρώπινα δικαιώματα (sic)…”
20 ΙΟΥΛΙΟΥ — Ο Κίσσινγκερ υπέρ του νέου καθεστώτος. Μήνυμα προς την Τουρκίαν: Αι ΗΠΑ δεν θα υποστηρίξουν τον ανατραπέντα πρόεδρον.

Έρχεται τώρα η εισβολή, ξημερώματα της 21 Ιουλίου. Οι εφημερίδες αναπαράγουν τους χουντικούς λεονταρισμούς και τις μπαρούφες:
21 ΙΟΥΛΙΟΥ — ΑΝΕΧΑΙΤΙΣΘΗΣΑΝ ΟΙ ΕΙΣΒΟΛΕΙΣ ΚΑΙ ΥΠΟΧΩΡΟΥΝ
Διάγγελμα του προέδρου τις δημοκρατίας (sic) Φαίδωνα Γκιζίκη: Θα αποδείξωμεν εις πάντα επιτιθέμενον το άφρον της ενεργείας του (Σ.Σ. Άφεριμ, γενναίε στρατηγέ!)
22 ΙΟΥΛΙΟΥ — ΑΠΟΚΡΟΥΕΤΑΙ ΕΠΙΤΥΧΩΣ Η ΕΙΣΒΟΛΗ. Η Ελλάς προειδοποίησε αυστηρώς την Άγκυρα (Σ.Σ. Κι όπου φύγει φύγει, οι Τούρκοι)
23 ΙΟΥΛΙΟΥ — Το ΑΠΕ μετέδωσεν την εσπέραν χθες την ακόλουθον κυβερνητικήν ανακοίνωσιν: Ξένοι ραδιοφωνικοί σταθμοί, γνωστοί δια την ανθελληνικήν των τακτικήν διαστροφής της αληθείας, πλάθουν και μεταδίδουν ψευδείς ειδήσεις περί της εσωτερικής καταστάσεως εις την χώραν μας. Πρέπει να θεωρήται βέβαιον οτι αι ανθελληνικαί φήμαι προέρχονται ειδικώτερον απο εκείνους οι οποίοι διεψεύσθησαν εις τας προδοκίας των, κατόπιν της νίκης των Ελληνοκυπριακών ενόπλων δυνάμεων και του ηρωϊκού ελληνοκυπριακού λαού”.
Νίκη λοιπόν των “Ελληνοκυπριακών ενόπλων δυνάμεων και του ηρωϊκού ελληνοκυπριακού λαού” και σε επιβεβαίωση οτι τίποτα δεν τρέχει στο εσωτερικό της χώρας, την επόμενη μέρα ο φιλοχουντικός “Ελεύθερος Κόσμος” πανηγυρίζει ως έτερος χαμελαίων:
24 ΙΟΥΛΙΟΥ — ΗΛΘΕ Ο ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. ΑΙ ΕΥΧΑΙ ΚΑΙ ΕΛΠΙΔΑΙ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ ΤΟΝ ΣΥΝΟΔΕΥΟΥΝ.
Αυτά τα λίγα για να θυμόμαστε. Και για τους εθνικόφρονες της δεκάρας, τους νεο-ναζί μελανοχείτωνες, “απόγονους των ηττημένων του 1945”, που μιλούν για “εντιμους και γενναίους αξιωματικούς” και με θράσος ανεμίζουν ακόμα και σήμερα την σημαία με την πουλάδα της χούντας.



Μια μέρα σαν σήμερα, 9 Ιουλίου 1955, δημοσιευόταν στο Λονδίνο το Russell–Einstein Manifesto. Ο ψυχρός πόλεμος ήταν στο ζενίθ του και το μανιφέστο πρόβαλε τους κινδύνους από τα πυρηνικά όπλα και καλούσε τους ηγέτες της γης να επιδιώκουν ειρηνικές λύσεις στα διεθνή προβλήματα. Στις πρώτες παραγράφους του μανιφέστου διαβάζουμε:
“… Όλοι κινδυνεύουν εξ ίσου και μόνο αν ο κίνδυνος γίνει καταληπτός υπάρχει ελπίδα να τον αποφύγουμε συλλογικά…. Πρέπει να μάθουμε να σκεφτόμαστε με νέο τρόπο. Πρέπει να μάθουμε να ρωτάμε τον εαυτό μας όχι τι μέτρα πρέπει να πάρουμε προκειμένου να επιτύχουμε μια στρατιωτική νίκη, διότι τέτοια μετρα δεν υπάρχουν πλέον – η ερώτηση που πρέπει να κάνουμε στον εαυτό μας είναι: τι μέτρα πρέπει να πάρουμε προκειμένου να αποφύγουμε μια ένοπλη αντιπαράθεση της οποίας το αποτέλεσμα θα είναι καταστροφικό για όλους;….”
Και τελειώνει:
“Έχοντας υπόψη πως σε έναν μελλοντικό παγκόσμιο πόλεμο είναι βέβαιο οτι θα χρησιμοποιηθούν τα πυρηνικά όπλα και το ότι αυτά τα όπλα απειλούν την συνέχεια της ύπαρξης της ανθρωπότητας, προτρέπουμε όλες τις κυβερνήσεις να συνειδητοποιήσουν και να αναγνωρίσουν δημόσια πως οι στόχοι τους δεν μπορεί να επιτευχθούν με έναν παγκόσμιο πόλεμο και, συνεπώς, τους προτρέπουμε να βρούν ειρηνικούς τρόπους επίλυσης των διαφορών τους”.
Το Μανιφέστο υπογράφουν ένδεκα, όλοι Νομπελίστες εκτός απο τον Leopold Infeld:
Max Born – Percy W. Bridgman – Albert Einstein – Leopold Infeld – Frédéric Joliot-Curie – Hermann J. Muller – Linus Pauling – Cecil F. Powell – Joseph Rotblat – Bertrand Russell – Hideki Yukawa

Ακριβώς 62 χρόνια μετά το Μανιφέστο Ράσελ – Άινστάιν, στις 7 Ιουλίου 2017, ο ΟΗΕ θα εγκρίνει μια συνθήκη απαγόρευσης των πυρηνικών όπλων. Η συνθήκη εγκρίθηκε με 122 ψήφους υπέρ, μιά κατά (Ολλανδία) και μια αποχή (Σιγκαπούρη). Οι πυρηνικές δυνάμεις (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία, Ινδία, Πακιστάν, Β. Κορέα, Ισραήλ) αρνήθηκαν να πάρουν καν μέρος στη διαδικασία και απείχαν απο τις διαπραγματεύσεις που προηγήθηκαν της ψηφοφορίας.

====οοο====οοο====οοο====οοο====οοο====οοο====

On a day like today, 9 July 1955, the Russell–Einstein Manifesto was issued in London. As the cold war was at its hight it highlighted the dangers posed by nuclear weapons and called for world leaders to seek peaceful resolutions to international conflict. In the first paragraphs we read:
“…All, equally, are in peril, and, if the peril is understood, there is hope that they may collectively avert it. We have to learn to think in a new way. We have to learn to ask ourselves, not what steps can be taken to give military victory to whatever group we prefer, for there no longer are such steps; the question we have to ask ourselves is: what steps can be taken to prevent a military contest of which the issue must be disastrous to all parties?…”
And it ends:
“In view of the fact that in any future world war nuclear weapons will certainly be employed, and that such weapons threaten the continued existence of mankind, we urge the governments of the world to realize, and to acknowledge publicly, that their purpose cannot be furthered by a world war, and we urge them, consequently, to find peaceful means for the settlement of all matters of dispute between them.”
Ten of the eleven signatories of the Russell–Einstein Manifesto are Nobel Laureates, the exception being Leopold Infeld: Max Born – Percy W. Bridgman – Albert Einstein – Leopold Infeld – Frédéric Joliot-Curie – Hermann J. Muller – Linus Pauling – Cecil F. Powell – Joseph Rotblat – Bertrand Russell – Hideki Yukawa

62 years later almost to the day, 7 July 2017, the UN will approve the first ever treaty to ban nuclear weapons. 122 countries voted in favor, one against (Holland) and Singapore abstained. None of the nine countries known or believed to possess nuclear weapons — the United States, Russia, Britain, China, France, India, Pakistan, North Korea and Israel — is supporting the treaty.