13 Γενάρη 1822. Μια μέρα σαν και σήμερα συνέρχεται η Α’ Εθνική Συνέλευση στην Επίδαυρο που θα ψηφίσει το Προσωρινό Πολίτευμα της Ελλάδας.
Στις παραγράφους ρδ’ και ρε’ του Προσωρινού Πολιτεύματος συναντάται η πρώτη απόφαση για τη μορφή της ελληνικής σημαίας. Καθιερώνονται το κυανό και το λευκό ως χρώματά της και ανατέθηκε στο Εκτελεστικό Σώμα να προσδιορίσει τη μορφή της.
Σύμφωνα με την παράδοση η επιλογή των χρωμάτων έγινε για να συμβολίζει το γαλάζιο της θάλασσας του Αιγαίου και το λευκό των κυμάτων. Η πιο διαδεδομένη θεωρία για τον αριθμό των λωρίδων, είναι ότι συμβολίζουν τις συλλαβές της φράσης «ελευθερία ή θάνατος».

Για την εικόνα. Ταξίδευα κάποτε και κάποια στιγμή έμεινα να παρακολουθώ εντυπωσιασμένος την σημαία να κυματίζει με φόντο τα απόνερα του πλοίου. Με μισόκλειστα μάτια είδα σημαία και θάλασσα να γίνονται ένα….
Αργότερα, καθισμένος πια μπροστά στον υπολογιστή, προσπάθησα με μια φωτογραφία να αναπαράγω το όραμά μου.

-Ο-Ο-Ο-Ο-Ο-Ο-Ο-Ο-Ο-Ο-Ο-Ο-Ο-Ο-Ο-Ο-Ο-Ο-Ο-Ο-

Greek war of independence. On a day like today, 13 January 1822, the 1st National Assembly convenes in Epidaurus to vote for the transient Constitution of Greece.
There, the Greek flag is first officially adopted. Popularly referred to as the “sky-blue-white” or the “blue-white” is based on nine equal horizontal stripes of blue alternating with white. There is a blue canton in the upper hoist-side corner bearing a white cross. According to popular tradition blue and white symbolize the Aegean Sea and her waves.

About the picture. On a trip to one of the islands I found myself watching as if mesmerized as the flag waved against the ship’s backwash. With eyes half-closed I saw flag and sea merge and become one.
Later, sitting in front of my computer Ι tried to reproduce my vision from a picture.


Σύμφωνα με τους όρους παράδοσης που υπογράφτηκε στις 20 Δεκεμβρίου, τα τούρκικα στρατεύματα έχουν αποτραβηχτεί σε απόσταση 2 περίπου χιλιομέτρων απο την πόλη. Μα η πλούσια άν και κατεστραμένη Ρόδος είναι μεγάλος πειρασμός για τις ορδές των Βασιβουζούκων και των άλλων ατάκτων. Σιγά σιγά, ανεπαίσθητα σχεδόν, πλησιάζουν και πάλι και στις 24 Δεκέμβρη, παραμονή Χριστουγέννων, ορμούν στην ανυπεράσπιστη πόλη.
Ο λαός είναι στις εκκλησίες και προσεύχεται όχι μόνο για τον Χριστό που γεννιέται μα και και για την ίδια του την σωτηρία. Η πόλη παραδίνεται στην βία για δυο περίπου μέρες. Ο λαός προπιλακίζεται, ξυλοφοτώνεται και βασανίζεται για να αποκαλύψουν τυχόν κρυμένα χρηματα και τιμαλφή. Δεν γλιτώνουν ούτε οι άρρωστοι στο νοσοκομείο όπου ενας γέρος ιππότης πετιέται στον δρόμο απο το παράθυρο.  Οι εκκλησίες λεηλατούναται, τα ιερά κειμήλια καταστρέφονται, τα Άγια των Αγίων βεβηλώνονται. Μέγαλη είναι η καταστροφή στον Άγιο Ιωάννη, τον καθεδρικό ναό του Τάγματος. Ψάχνοντας για θυσαυρούς οι Τούρκοι θα καταστρέψουν ακόμα και τους τάφους των Μεγάλων Μαγίστρων και άλλων επιφανών ιπποτών που βρίσκονται εκεί.
Την ημέρα των Χριστουγέννων, 25 Δεκεμβρίου 1522, ο Μουεζίνης διαλαλεί απο το ύψος του Πύργου ντε Ναϊγιάκ την νίκη του μισοφέγγαρου πάνω στον σταυρό.
Την άλλη μέρα, ο Μέγας Μάγιστρος ξεκινά να επισκεφτεί τον Σουλτάνο σε επίσημη δήλωση υποταγής. Ο Σουλεϊμάν αφήνει τον ηλικιωμένο πολεμιστή να περιμένει πολλές ώρες στο ψιλόβροχο της σοροκάδας. Όταν γίνεται τελικά η συνάντηση οι δυο ηγέτες συμπεριφέρονται με αλληλοσεβασμό και ανταλλάσσουν δώρα. Ο Σουλτάνος παρηγορεί τον Μέγα Μάγιστρο. Το να χάνει ένας πολεμιστής μια μάχη είναι μέσα στο παιχνίδι της μοίρας του, του λέει. Ήταν 26 Δεκεμβρίου 1522.

-O-O-O-O-O-O-O-O-O-O-O-O-O-O-O-O-O-O-O-O-O-O-O-O-O-O-O-

According to the terms of surrender signed on December 20, the Turkish troops have pulled back to a distance of about 2 km. from the city. Still, though ruined, old affluent Rhodes is too great a temptation for the hordes of bashibozouks kept on the leash outside the walls. The troops begin to creep forward ever so slightly by the passing hour. On the 24th of December, on Christmas Eve they rush the town while everyone is in church.
Without extensive use of arms, the people are maligned, beaten and tortured to reveal possibly hidden money and valuables. Rape is rampant- naturally. Not even the patients in the hospital escape the rough handling. An old knight is thrown out of the window. The churches are cleaned out, the holy relics are destroyed, the sancti sanctorum are defiled. The Order’s Conventual Church of St. John suffers great destruction. Aside from everything else, and hoping to find buried treasure, the Turks also destroy the graves of the Grand Masters and other prominent knights.
On December 25, Christmas Day, from the height of the de Naillac Tower, the muezzin proclaims the victory of the crescent over the cross.
On the next day, the Grand Master goes to the camp to visit the Sultan. It is the official act of obeisance. For hours on end the Sultan let the elderly knight cool his heels in the cheerless drizzle of the scirocco. However, when the meeting finally does take place, the two leaders show mutual respect and exchange gifts. The Sultan is comforting the Grand Master. For a warrior to lose a battle is part of the game and his fate, he says. It was December 26, 1522.


Το σημερινό είναι κατά κάποιο τρόπο συνέχεια του χθεσινού κι ελπίζω να μη βαρεθήκατε να με διαβάζετε. Μπορεί η ιστορία να είνα παλιά μα έχει κατά την γνώμη μου άμεση σχέση με το σήμερα, με το πως διαχειριζόμαστε το περιβάλλον και την πολιτιστική κληρονομιά μας, για το πώς βλέπουμε αυτό που αποκαλείται “ανάπτυξη” και το όραμα, αν έχουμε, για τούτον τον τόπο και για το πώς το υπερασπιζόμαστε.
Ήταν λοιπόν τέτοιες ακριβώς μέρες, λίγο πριν τα Χριστούγεννα του 1972, που η χούντα είχε ανακοινώσει την πρόθεση να κατεδαφίσει όχι μόνο τον ΝΟΡ αλλά και το ΕΛΛΗ και το Ξενοδοχείο των Ρόδων και να δημιουργήσει στην θέση τους ένα συμπαγές παραλιακό τοίχος απο πολιόροφα ξενοδοχεία. Όπως λέγαμε χθές, η λαϊκή αντίδραση που καταδίκαζε την απόφαση αυτή ήταν άμεση, με την συλλογή υπογραφών. Οι 56 υπογραφές που τελικά συλλέχτηκαν ακούγονται ίσως αστείες σήμερα που ο καθένας μπορεί να μαζέψει όσες θέλει. Ας αναλογιστούμε όμως πως την εποχή εκείνη ακόμα και η συνάθροιση περισσοτέρων των τριών (3) ατόμων απαγορευόταν δια χουντικού ροπάλου. Χαραχτηριστική ήταν, θυμάμαι, η αντίδραση του νομάρχη/γκαουλάιτερ Αλαμάνου που δεν μπορούσε να χωνέψει οτι κάποιοι τόλμησαν κάτω απο τη μύτη του να κάνουν τέτοιο πράγμα. Τον θυμάμαι να ωρύεται σε άπταιστη καραβανάδικη καθαρεύουσα, λες και είχε φοιτήσει στο σχολείο του Μπόστ, και να κατακεραύνωνει τους “αγρεύοντες καλαισθησίαν ανα τας ρύμας και τα πεζοδρόμια της πόλεως”. Έτσι.
Είναι άξιο να σημειωθεί πως ο κατάλογος των υπογραφών αποτελεί ένα WHO IS WHO, από την συντηρητική Δεξιά μέχρι και το έτσι κι αλλοιώς παράνομο τότε ΚΚΕ, ένα γεγονός λαϊκής ομοψυχίας που απο τότε αποτελεί το ζητούμενο σε μια σειρά απο κρίσιμα θέματα.
Αν και τελικά μπροστά στην γενική κατακραυγή τα σχέδια της χούντας σχετικά με “ΡΟΔΩΝ”, “ΕΛΛΗ”, “ΝΟΡ” δεν προχώρησαν, την ίδια στιγμή ένα άλλο έγκλημα συνετελείτο σε βάρος του τοπίου της Ρόδου, που επίσης αποτέλεσε αντικείμενο της διαμαρτυρίας των 56. Έγινε τόσο ξαφνικά και με τόση ταχύτητα που δεν δόθηκε περιθώριο για καμιά είδους άλλη αντίδραση κάτω απο τις συνθήκες. Μέσα σε μια νύχτα σχεδόν, η υπέροχη δενδροστοιχία, απο κυπαρίσσια που ένωναν τις κορυφές τους πάνω απο τον δρόμο σχηματίζοντας ένα είδος αψίδας, που ξεκινούσε απο το Κορακόνερο κι έφτανε στην Καλλιθέα είχε καταστραφεί προκειμένου να διαπλατυνθεί ο δρόμος.
Παραθέτω φωτοτυπία από σχετικό άρθρο του Γ. Ζαχαριάδη με σκίτσα δικά μου, απο το ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ, 24 Δεκεμβρίου 1972.

 


28 Οχτωβρίου. Ήταν μέρα γεμάτη σήμερα. Γεμάτη κόσμο, συζητήσεις, γνωριμίες, χειραψίες, αγκαλιές και φιλιά. Εκεί ο Πρόεδρος της Βουλής, εκεί ο περιφεριάρχης, ο δήμαρχος, βουλευτές, εκπρόσωποι των Ενόπλων Δυνάμεων. Για μένα όμως ήταν ιδιαίτερα μια μέρα γεμάτη με αναμνήσεις, με συγκίνηση.
Μιλάω για τα εγκαίνια του ανακαινισμένου Προξενείου της Ελλάδας στην διάρκεια της Ιταλοκρατίας, για το πατρογονικό μου σπίτι μ’ άλλα λόγια, εκεί που γεννήθηκα και μεγάλωσα.
Χάρηκα και καμάρωσα να το βλέπω να πέρνει ζωή, έτσι που να συνεχίζει τώρα την ιστορική του πορεία όπως του αξίζει. Πίσω τώρα στην Λαχανιά και πολύ κουρασμένος όπως είμαι δεν θα γράψω παραπάνω.

===ooo===ooo===ooo===ooo===ooo===ooo===

28 October.  It’s been a full day today, full of everything… people, discussions, meetings and introductions, handshakes, hugs and kisses. The chairman of the Parliament was there and also the Governor of South Aegean, and the Mayor of Rhodes, and members of the parliament and the armed forces. As for me it was a day full of memories and emotions.
Of course, I speaking about the inauguration of the newly restored building that was the Consulate of Greece during the years of the Italian occupation… in other words the house of the Pavlidis family, built by my great grand father, the house were I was born and grew up.
I was very happy and proud to se it acquiring the new life it deserves and to continue on its historical destiny. Back to Lachania now and tired as I am I will stop here at present.

NOTE: 28 October is a national holiday in Greece, the day that fascist Italy attacked Greece in 1940. It is also a special day for Rhodes and the Dodecanese: this year the 28 October also marks 70 years from the official reunification of the Dodecanese with Greece, after more than 700 years of foreign occupation.


Χιλιοστώ τω έτει τε τετρακοσιοστώ τε
συν άλλοις εννενήκοντα και οκτώ πληρεστάτοις
θνήσις και μόρος εκ θεού και παίδευσις η εκ τούτου,
θανατικόν επέσωσεν εις το νησίν της Ρόδου,
και ήρχισεν απο μηνός αυτού του οκτωβρίου
κ΄εκράτει μήνας είκοσι η λοίμη του θανάτου,
κυριαρχούντος τοιγαρούν του μεγαλομαστορούντος
φρα Πέτρου τε δε Αββουσσών
…………………………………………………..
αλλάγε και το ποίημα και όσα δια στοίχου
εγράφησαν, βαβαί παπαί, δια το θανατικόν της Ρόδου,
Εμμανουήλ ο γράψας ήν, ακμί και ο ποιήσας,
Γωργιλλάς ακούεται, Λειμενίτης τ’ επίκλην.
Άρχοντες πλούσιοι και πτωχοί, μικροί τε και μεγάλοι,
κι εσείς αυθένταις φρέριδες, οπού ‘σθε το κεφάλι,
τι ήτον ετούτο το κακό το μέγα και μυστήριον
και το πικρόν θανατικόν, το φοβερόν κριτήριον;
οπού ‘λθε κ’ ήυρε την πτωχήν την Ρόδον την μισκήνα,
και έφα τους ανθρώπους της με λοιμασμένην πείνα,
και θέρισε τον ‘πίσκοπον και ‘κοψε τους παπάδες,
διακόνους καί ‘κλησιαστικούς και τους ξαγορευτάδες
και πίκρανε τούς γέροντες και ‘θλιψεν ταίς μαννάδες,
ταίς κόραις ταίς ανέγλυταις και ταις οικοκυράδες,
και ξέζευξε τ΄ανδρόγυνα κι ορφάνευσε παιδάκια,
και ΄φήκεν τα ν’ αναθραφούν εις πικριαίς και φαρμάκια.
αλή, και τί ήτον το κακό, Χριστέ, η αμαρτία;…
…εχορταριάσαν τα στενά κι οι ρύμες ασχημήσαν…”
…………………………………………………..
Εμμανουήλ Γεωργιλλάς, Το Θανατικόν της Ρόδου

Μετά τον αυτόπτη Γεωργιλλά λίγα μπορεί να πεί κανείς. Με την απόκρουση της πολιορκιας απο τους Τούρκους του 1480  η Ρόδος γνωρίζει μεγάλη άνθιση. Τα τείχη ανοικοδομούνται και νέες οχυρώσεις κατασκευάζονται. Το εμπόριο και η γεωργία ανορθώνονται και χριστιανοί απο την γύρω περιοχή θα βρούν καταφύγιο στο νησί. Σύντομα, η Ρόδος θα φτάσει σε εντυπωσιακό επίπεδο ευημερίας και δύναμης κι η φήμη της θ’ απλωθεί ακόμα περισσότερο.
Τα καλά όμως δεν κρατούν πολύ. Τον Οχτώβρη 1498, απ’ ένα καράβι που έδεσε στο λιμάνι – εκεί στην “Κολόνα” θα ξεμπαρκάρει η πανούκλα. Η επιδημία θα κρατήσει 20 μήνες και η καταστροφή θα είναι τεράστια.
Το τέλος του “θανατικού” θα γιορταστεί στι1 24 Ιουνίου 1500, στην ημέρα της γιορτής, ποιανού άλλου, του Άγ. Ιωάννη.

===ooo===ooo===ooo===ooo===ooo===ooo===ooo===ooo===

With the defeat of the Turks and the lifting of the great siege of 1480 Rhodes goes into a new burgeoning season. Along with the building reconstruction comes the revival of agriculture and commerce, which had suffered great damage. Christians from all over the area find refuge in Rhodes and the other islands under the Order’s rule. Soon Rhodes reaches an impressive level of prosperity and power. Her reputation spreads even further than before.
But, a good thing isn’ t a joy forever. In October 1498, another bad affliction lands on Rhodes, probably by way of a ship moored in the harbor, over there at the Kolona pier: the plague! The epidemic lasts for 20 months. The destruction and desolation are great, we are told by the scholar Emmanuel Georgillas Limenitis in his long eyewitness poem The Thanatikon of Rhodes :

….Death and perishing from God, and thence the lessons garnered.
A plague has fallen on the island of Rhodes…..

and further

weeds have grown on the streets, the roads have turned ugly….

The end of the thanatikon, the plague, was celebrated on June 24, 1500, feast day of St. John – naturally.