Ο θάνατος ενός φίλου δε μπορεί παρά να είναι μια μεγάλη απώλεια.  Ο φίλος δεν είναι μόνο για χάχανα και καλαμπούρι, δεν είναι μόνο για ταβέρνα και χαβαλέ.  Ο φίλος είναι ένα στήριγμα, ένα αποκούμπι, μια καλή συζήτηση, μια όαση στην πνευματική και ηθική έρημο που μας περιβάλλει.  Ο φίλος είναι κάποιος που δε φορά μάσκα όταν σου μιλά, που δε σε βλέπει με υστεροβουλία, που δε βάζει όρους στη σχέση σας.

Αυτά όμως είναι προσωπικά κι η απώλεια προσωπική.  Όταν όμως αυτός που έφυγε είναι “καλός κ’ αγαθός”, άνθρωπος χρήσιμος στην κοινωνία, η απώλεια τότε είναι γενική, είναι απώλεια για όλους.

Μιλάω για το φίλο μου τον Κωνσταντίνο Ηλιόπουλο.  Διανοούμενος, πολιτισμένος, πολίτης ενεργός και συνειδητός, με μεγάλη προσφορά στην κοινωνία κι ιδιαίτερα στον πολιτισμό.  Μα και παρέα στην ταβέρνα και τον καφενέ.

Αυτά, φίλε Κωνσταντίνε.  Το βραδάκι στην ταβέρνα θα πιώ κανα δυο στ’ όνομά σου.


Πίσω στη Λαχανιά.  Περίεργο, πώς ενώ περάσαμε θαυμάσια στη Νορβηγία η επιστροφή στο σπίτι μας κάνει να νοιώθουμε τόσο ωραία.  Ισως έχει να κάνει με όλα όσα είναι οικεία… τα σκυλιά, το κρεβάτι, η ταβέρνα, ο κήπος… όλ’ αυτά τέλος πάντων που σε κάνουν να νοιώθεις “στο σπίτι σου”.

Ένα ένα όμως.  Η μια βδομάδα στη Νορβηγία ήταν θαυμάσια.  Μια θαυμάσια απο κάθε άποψη χώρα (αν μπορούσαμε μόνο να της δώσουμε λίγον ήλιο) και μια θαυμάσια παρέα για να γιορτάσουμε τα 50χρονα της αποφοίτησής μας.

Πολλά τα άσπρα μαλλιά και πολλά στην αρχή τα ερωτηματικά.  Τι σόι άνθρωποι ειν’ ετούτοι, είναι άραγε οι ίδιοι που γνώριζα κάποτε… πόσο έχουν αλλάξει στα πενήντα αυτά χρόνια;  Ισως η μια βδομάδα να μην ήταν αρκετή για ν’ απαντηθούν όλα τα ερωτήματα.  Μα η ατμόσφαιρα που επικράτησε έβαλε στην άκρη τις όποιες επιφυλάξεις: καλή καρδιά, ευχάριστη διάθεση, ειλικρινής χαρά που ξανασυναντιόμαστε. Άνθρωποι χωρίς μάσκες και χωρίς προσποιήσεις.  Στο τέλος, πολλοί δεσμοί ξαναζωντάνεψαν και πολλές σχέσεις αναθερμάνθηκαν και άρχισε κιόλας η ψιλοκουβέντα για την επόμενη συνάντηση.  Όχι βέβαια ύστερα απο δέκα χρόνια μα δυο τρία ίσως, για ευνόητους λόγους… χε χε χε!

ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ – THE STUDENTS

ΣΥΖΥΓΟΙ – WIVES AND HUSBANDS

 

Back to Lachania.  It is strange that while we had such a great time in Norway it feels so good to be back home.  It has perhaps to do with the fact that all is so familiar –the dogs, the bed, the tavern, the garden… all those things that make one “feel at home”.

But let’s put things in order.  We had a great week in Norway.  A great country from all respects (if only we could give them some sun) plus a wonderful gang to celebrate our 50 year reunion.

Lots of gray hair and many at first the questions.  People change over the years, don’t they.  Are they the same ones I knew fifty years ago… how much have they changed?  One week was not enough perhaps to answer all questions but the atmosphere that prevailed brushed aside all reservations: good will and cheerful mood and genuine pleasure at getting together again. People without masks and affectations.  In the end, many ties were re-forged and many relations warmed up and the little talk about the next reunion has already begun.  Of course, not after another ten years but maybe two or three –for obvious reasons… hehehehe!


Κυριακή, 17 Ιουνίου. Ταξείδι στη Νορβηγία, συνέχεια

Πτήση κατ’ ευθείαν Ρόδος – Όσλο, τέσσερεις περίπου ώρες.  Συνάντηση με Μαριάννα, πάλι στο αεροπλάνο για Τρόντχαϊμ, άλλα σαρανταπέντε λεπτά.  Πέρνουμε λεωφορείο για το ξενοδοχείο μας στο κέντρο του Τρόντχαϊμ και λέμε στον οδηγό πού θέλουμε να κατεβούμε.  Το λεωφορείο μας κάνει μια ωραία περιήγηση στην πόλη μα κάποια στιγμή αρχίζουμε να ανησυχούμε  Η Νόομι ρωτάει τον οδηγό κι αυτός λέει πως το ξενοδοχείο το περάσαμε προ πολλού.  Κακή συνεννόηση… και τι κάνουμε τώρα.  Βγείτε έξω, λέει ο οδηγός, πηγαίνεται εκεί –στην άλλη μεριά του δρόμου – και πάρτε το Νο 36 ή ταξί.  Βγάζει έξω και τις βαλίτσες μας και φεύγει… έτσι απλά!

Τελικά, αφού περιμένουμε κάμποση ώρα, πέρνουμε ταξί. Το ασανσέρ στο ξενοδοχείο είναι χαλασμένο και πρέπει να κουβαλήσουμε τις βαλίτσες στον πρώτο όροφο, δουλειά όχι και τόσο ευχάριστη δεδομένης και της κούρασης.  Τρέχουμε να προλάβουμε να βρούμε κάτι να φάμε γιατί όλα εδώ κλείνουν στις 22.00!  Ο ήλιος του μεσονυχτίου σε ξεγελάει.  Δέκα το βράδυ και έξω φέγγει σα νά ‘ναι απογεματάκι.  Αφού φάγαμε πάμε βόλτα, η Μαριάννα, η Νοομι κι εγώ.  Είμαστε ψόφιοι, μα πού να κοιμηθείς με το φως της ημέρας.  Τριγυρίζουμε στους δρόμους.  Η πόλη, όπως και τόσες άλλες εδώ, είναι το μιχό ενός φιόρδ. Πλεούμενα κάθε λογής παντού: ψαράδικα, κότερα, ιστιοφόρα παραδοσιακά, ταχύπλοα.  Θαλασσινή χώρα η Νορβηγία σαν και τη δικιά μας, η θάλασσα τρέχει στις φλέβες της.

Αύριο πρωί πρωί θα μπαρκάρουμε στο πλοίo της Hurtirutten κι ύστερα απο δυο μέρες θα είμαστε στο Bergen, που είναι ο τόπος συνάντησής μας.

Τροντχάιμ, μεσάνυχτα, με τη Μαριάννα
Trondheim, midnight, with Marianna

Sunday, June 17.  Trip to Norway, cont.

On a direct flight from Rhodes we arrive in Oslo after about four hours.  We meet Marianna at the airport and fly together to Trondheim, another 45 minutes of flight.  We take the bus for the hotel and tell the driver where we want to go.  We take a nice long ride and enjoy the sightseeing , but then we begin to worry.  Noomi asks the driver who says that we passed the hotel a long time ago.  An obvious misunderstanding… and now?  Well, you go there –he points to the other side of the road- and take bus 36… or a taxi.  He off –loads our luggage and he’s gone.  As simple as that!

After waiting for a bus that does not come we take a taxi.  At the hotel, the elevator is out of commission and we have to carry our bags to the first floor.  Then, we have to hurry to get something to eat, before 10 o’ clock when everything closes around here.  We are fooled by the midnight sun, it is 22:00 hrs and it seems like late afternoon. After dinner we go on a walk, Noomi, Marianna and I.  We are dead tired but how can one sleep by full daylight. We wonder around the streets.  The town is lies deep inside a fjord, like so many other towns in Norway.  There are boats of all sorts: fishing boats, yachts, traditional sail boats, speed boats.  The sea flows in Norway’s veins like it does in our country’s.

Tomorrow morning we will board a ship of the Hurtirutten line and after two days we will be in Bergen, where our reunion will take place.


Ιούνιος 1962. Βοστώνη, ΗΠΑ.  AFS Bus #12

Μαθητές, όλες οι γλώσσες, φυλές και χρώματα.  Κοινό σημείο: Μόλις αποφοιτήσαμε απο κάποιο Αμερικάνικο Γυμνάσιο ο καθ’ ένας μας, σε κάποια πολιτεία της Νέας Αγγλίας… Maine, Massachusetts, Rhode Island, New Hampshire…

Μέλη όλοι της AFS, της διεθνούς οργάνωσης ανταλλαγής μαθητών, περάσαμε ένα χρόνο φιλοξενούμενοι μιας οικογένειας.  Πήγαμε σχολείο, γίναμε μέλη της κοινωνίας στην οποία ζήσαμε στο βαθμό που ο καθένας μπορούσε.  Γνωρίσαμε ένα νέο πολιτισμό, είδαμε πράγματα πρωτόγνωρα, κάναμε καινούριους φίλους.

Τώρα, ξεκινάμε για το ταξείδι της επιστροφής “οίκαδε”.  Ενα μακρύ ταξείδι με το λεωφορείο, μέσα απο διάφορες πολιτείες -Νέα Υόρκη, Πενσυλβάνια, Βιργινία… – για να καταληξουμε στην πρωτεύουσα, την Ουάσιγκτον, και να ξαναβρεθούμε ο καθένας με τους συμπατριώτες του, που το ίδιο διάστημα φοιτούσαν σε άλλες πόλεις, σε άλλες πολιτείες της Αμερικής.  Ύστερα, καράβι ή αεροπλάνο και πίσω ο καθένας στη χώρα και το σπίτι του.

Στη φωτό είναι η αρχή του ταξειδιού αυτού.  50 χρόνια αργότερα, απο τις 17 μέχρι τις 24 του Ιουνίου, οι πιό πολλοί απο μας έχουμε δώσει ραντεβού στο Bergen της Νορβηγίας για να το γιορτάσουμε.  Η αγωνία της προσμονής μεγάλη.  Τους πιο πολλούς δεν τους έχω δει απο τότε.  Με άλλους έχω κρατήσει επαφή.  Θα έχω διάφορα να γράψω σχετικά τις επόμενες μέρες.

Με το βέλος σημειώνεται ο γράφων.

 

June 1962, Boston, USA.   AFS Bus #12

Students, all tongues, races, colors. One thing common:  we had each just graduated from some American High School, either in Massachusetts or Maine.

Members all of us of the American Field Service, the international program of student exchanges we had each spend close to one year with some American family.  We went to school, we became members of the society in which we lived, each according to their ability and capacity.  We got to know a new culture, we saw things never seen before, we made new friends.

Now we are about to start on the the way back home.  It will be along trip by bus through various States –New York Pennsylvania, Virginia… to end up in Washington D.C.  There, after meeting with the other students from our country who had been at the same time in other States and other schools, we would board a plane or ship to return back home.

In the photo is Bus #12, one of two buses (the other one being #11) that would travel alongside on the way to Washington D.C.  New acquaintances and  friendships would made during the trip and even new romances would blossom.

50 years later, June 17 to 24, 2012, those of us who can from the two buses will meet in Bergen, Norway, to celebrate.  I am very anxious and looking forward to this reunion. Most of them I haven’t seen since then.  Others I have kept in touch with all through those years.  I will have more to write and report in the days to come.  The red arrow points to the author of these lines.

 


Lachania

Κυριακή, 10 Ιουνίου, ωρα 15.30 περίπου. Φωτιά στη Λαχανιά.  Ούτε η πρώτη και πολύ φοβάμαι ούτε η τελευταία.  Ανυπεράσπιστη η γη μας, έρμαιο στα χέρια των εμπρηστών, των ηλίθιων, των λόγω αμάθειας αδιάφορων.  Μίλησαν διάφοροι για φυσικά αίτια, για σπασμένα μπουκάλια που γίνονται φακοί, μίλησαν ακόμα και για ευθύνη του σεισμού που εκδηλώθηκε την ίδια περίπου ώρα με τη φωτιά.

Σαχλαμάρες, λέω εγώ!  Οχι πως δεν μπορούν να υπάρξουν πυρκαγιές απο φυσικά αίτια μα η πείρα δείχνει πως οι περιπτώσεις αυτές είναι ελάχιστες σχετικά, τουλάχιστον στον τόπο μας.  Τώρα μένουν 200 στρέμματα καρβουνιαμένης γης, εκεί που υπήρχαν κηπούλια, ελιές πεύκα, καλλιέργειες.  Και όπως συνήθως γίνεται, ο αίτιος δεν θα βρεθεί κι άν  βρεθεί –το “αν” είναι μεγάλο- θα φάει λίγους μήνες με αναστολή και θα πάει ήσυχος στο σπίτι του.

Η φωτιά εκδηλώθηκε πολύ κοντα στο σπίτι μας, περίπου 1.5 χλμ. πιο πέρα.  Την παρακολούθησα απο κοντά απο την πρώτη στιγμή.  Ευτυχώς που για κάποιο λόγο δεν φυσούσαν οι συνηθισμένοι αέρηδες.  Κυρίαρχο ρόλο στην εξάπλωσή της φωτιάς έπαιξαν τα ξερά χόρτα στα ακαλλιέργητα χωράφια.  Μαθαίνω πως υπάρχει νόμος που ορίζει οτι τα χόρτα πρέπει να καθαρίζονται απο τους ιδιοκτήτες των χωραφιών και πως υπεύθυνη για την τήρησή του είναι η Τοπ. Αυτοδιοίκηση.  Σαχλαμάρες, λέω πάλι εγώ!  Ξέρουμε όλοι πως η αστυνόμευση είναι σχεδόν ανύπαρκτη και πως η τήρηση του νόμου επαφίεται στην καλή διάθεση του κάθε Έλληνα.  Του οποίου, ως γνωστόν, “…ο τράχηλος, ζυγόν δεν υποφέρει…” και το θεωρεί δείγμα εξυπνάδας και παλληκαριάς να παρανομεί.

Sunday, 10 June, about 15.30 hrs.  Fire in Lachania.  Not the first and not the last, I am afraid.  Our land is defenseless in the hands of arsonists, idiots, or the careless for lack of proper education.  Some spoke of natural causes, of broken bottles acting as lenses, some even made a connection of the fire with the earthquake that shook the island at about the same time.

Nonsense, I say!  Not that there are no fires from natural causes, but experience shows that those cases are relatively very few, in Greece at least. Now, 20 hectares of charred earth remain, where there used to be orchards, olive trees, pines.  And, as usual, the culprit will never be found and even if he is –this is a BIG if- he will get away with a few months of a suspended sentence.

The fire broke out very near our house, about 1.5 km away and I watched and followed it from the first moment.  Strangely and thankfully enough there was not the usual wind at the time.  The main reason for the speed with which it spread was the dry brush and weeds in the uncultivated fields.  I was told that the law requires fields to be cleared up by their owners and that responsible for the enforcement of the law is the Local Government –the Mayor.  Nonsense, I say again!  We all know that law enforcement is almost non-existent.  As a result respect for the law is left to the whims of each and every Greek.  But, as the poem says “… the neck of the Greek does not tolerate the yoke…” and to brake the law is considered to be a sign of cleverness and bravado.