“Ο Κολόμβος ήταν ο πρώτος οικονομολόγος.  Δεν ήξερε πού πήγαινε, εξαπάτησε το πλήρωμά του και ταξείδευε με χρήματα του κράτους”.
Victor García
( Από το The Heretics Book of Quotations, του Charles Buff)

 25 Σεπτεμβρίου 1493.  Ο Χριστόφορος Κολόμβος σαλπάρει για δεύτερη φορά για τον Νέο Κόσμο.  Φτάνει στην Κούβα και υποχρεώνει το πλήρωμά του να ορκιστούν οτι  θα λένε πως έφτασαν στην Κίνα.  Στα επόμενα χρόνια ακολουθεί γενοκτονία των ιθαγενών “Ινδιάνων” που απο 70 εκατομμύρια θα φτάσουν σιγά σιγά στα 8.

Μαζί με την γενοκτονία, η εξαγωγή πλούτου απο τον Νέο Κόσμο -κυρίως πολύτιμα μέταλλα- που θα χρηματοδοτήσει την ανάπτυξη της Ευρώπης, θα χαραχτηριστούν ως “εκπολιτισμός των αγρίων”.

ΤΙ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕ Ο ΚΟΛΟΜΒΟΣ
What Culumbus discovered

“Columbus was the first economist. He didn’t know where he was going. He deceived his men and he travelled on government money.”
– Victor García,
(” The Heretic’s Handbook of Quotation”s, edited by Charles Bufe)

 September 25, 1493.  Columbus sails for the New World for the second time.  He reaches Cuba and forces his crew to swear that they will tell everyone that they landed in China.   What follows is the extermination of the local “Indian” population which from 70 mil. will gradually fall to 8.

Together with the genocide, the extraction and transfer of wealth from the New World -mainly precious metals- that will finance the development of Europe will be characterized as bringing progress to “the savages”.

 


Τα τελευταία χρόνια -απο τότε που δημιουργήθηκε το πρόβλημα- συχνά βρίσκομαι αντιμέτωπος με την ερώτηση: Τι λες για τα “σκίτσα του Μωάμεθ”, θα έκανες εσύ ένα τέτοιο, θα το δημοσίευες;   Το σκέφτηκα τώρα που γίνεται τόση φασαρία με το ηλίθιο φίλμ κάποιου ηλίθιου, μα και την δημοσίευση πάλι κάποιων σχετικών σκίτσων.  Η απάντηση στις παραπάνω ερωτήσεις είναι όχι και όχι.  Όχι δεν θά ‘κανα, όχι δεν θα δημοσιεύα.

Ερωτήσεις κι απαντήσεις δεν είναι απλές όσο ίσως φαίνονται.  Άπτονται βασικών ατομικών και ανθρώπινων δικαιωμάτων, που φαίνονται μερικές φορές ακόμα και να αλληλοσυγκρούονται.  Πέρα απ’ αυτό, υπάρχει και η πολιτική πλευρά μια και ούτε όλοι οι προκαλούντες είναι αφελείς (διάβαζε βλάκες) μα ούτε κι αυτοί που αντιδρούν βίαια στην πρόκληση έχουν τη θρησκεία σαν μοναδικό κίνητρο.  Θέλω όμως να επικεντρωθώ στο θέμα των δικαιωμάτων και εξηγούμαι: Ελευθερία της έκφρασης, ελευθερία διακίνησης ιδεών, ελευθερία της σκέψης.  Έχω δικαίωμα να κάνω όσα και όποια σκίτσα θέλω. Έχω δικαίωμα να πιστεύω σ΄όποιον θεό, πνεύμα και αντικείμενο μου αρέσει ακόμα και να μην πιστεύω σε τίποτα.  Εχω δικαίωμα να σέβονται οι άλλοι την πίστη μου αυτή, να μη με διώκουν, να μη με κοροϊδεύουν και να μη γίνονται σε βάρος μου διακρίσεις.  Βασικά αυτά.

Σαράντα χρόνια σκιτσογράφος σεβάστηκα πάντα ορισμένα πράγματα.  Ένα απ’ αυτά ήταν, για παράδειγμα, οι φυσικές ή πνευματικές αδυναμίες κάποιου.  Ποτέ δεν κορόιδεψα για το μειονέκτημά του έναν καμπούρη, έναν τυφλό, έναν κουτσό, κάποιον με ειδικές ανάγκες.  Κάτι άλλο που σεβάστηκα παρ’ όλο που εγώ δεν πιστεύω είναι αυτό που λέγαμε παραπάνω, την πίστη κάποιου άλλου.  Δε μιλάω για την “εκκλησία” που πολλές φορές την σατίρισα, μα για την πίστη. Ποτέ όμως δεν ένοιωσα πως έτσι περιόριζα  την ελευθερία της έκφρασής μου.  Ήταν επιλογή μου κι οι επιλογές πηγάζουν απο την ανατροφή και τα πιστεύω μας.

Είχα την “τύχη” να κάνω τα πρώτα χρόνια της καριέρας μου μεσούσης της Παπαδοπουλικής δικτατορίας.  Ως σκιτσογράφος, γνώρισα απο πρώτο χέρι τη λογοκρισία απ’ όλες τις πλευρές της, άμεση και έμμεση.  Ως πολίτης έζησα τον στραγγαλισμό του λόγου και της έκφρασης.  Το λέω αυτό για να δείξω την απόλυτη, τη φανατικιά, προσήλωση που έχω στην ελευθερία του λόγου και της διακίνησης των ιδεών.

Ελευθερία του λόγου, λοιπόν, ναι!  Μα, για να θυμηθώ τον ποιητή, “…θέλει αρετήν και τόλμην η ελευθερία”.  Η ελευθερία θέλει υπευθυνότητα και πολιτική ωριμότητα, γι αυτό και απόλυτη ελευθερία δεν υπάρχει .  Την περιορίζουμε είτε εμείς οι ίδιοι απο μόνοι μας με βάση τη συνείδησή μας ή η κοινωνία στην οποία ζούμε, με βάση τις αρχές που έχει διαμορφώσει.  Τα δικαιώματα του καθενός, ατόμου ή ομάδας,  σταματούν έκει που αρχίζουν τα δικαιώματα του άλλου.

Και κάτι ακόμα που είναι η πολιτική πλευρά.  Ο πολιτικός σκιτσογράφος είναι  εκ φύσεως και εξ ορισμού άτομο πολιτικό -ενήμερος, με άποψη, που μπορεί να αναλύει τα γεγονότα.  Αν είναι έτσι, θα πρέπει να μπορεί όχι μόνο να προβλέπει τις πιθανές συνέπειες των σκίτσων του μα, ως πολιτικό άτομο, να μη δείχνει αδιαφορία γι αυτές.  Εάν απο άγνοια ή αφέλεια δεν έχει συνείδηση των συνεπειών είναι προφανές πως  δεν έχει πολιτική κρίση και δεν αξίζει να είναι πολιτικός γελοιογράφος.  Εάν σκόπιμα προκαλεί, τότε είναι ένας απλός προβοκάτορας.

“WE WANT OUR RIGHTS”
“ΘΕΛΟΥΜΕ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΜΑΣ”

It’s been a few years -since the problem was created- that I have often come against the question:  What is your opinion about the “Mohamed Cartoons”, would you publish them, would you do something like that yourself?  It came to me now because of all the fuss around a stupid film of some idiot or other, but also because this gave the opportunity for the publication of some more “Mohamed Cartoons”.  My answer to the question above has always been no and no.  No, I would not publish them, no I would not draw something like that.

Questions and answers are more complicated than they might seem at first sight.  They deal with basic human rights that sometimes seem to clash between them.  Besides, there is also the political side since neither the provocateurs are always naive (stupid is the word) nor those who react violently to the provocation are guided by only religious motives.  But I want to focus on the human rights aspect and explain myself:  Freedom of speech, freedom of expression, free exchange of ideas, freedom of thought.  I have the right to make any kind of cartoon, as many as I like, at any time.  Freedom of conscience.  I have the right to believe in any god, spirit or object I choose – even to not believe in anything at all.  I have the right to have respect for my faith, to not be persecuted, ridiculed, insulted or discriminated upon because of it.  Basic things, these.

Forty years as a political cartoonist there are certain things I always respected.  One of those, for instance, has been the natural or intellectual disabilities of people.  I never made fun of a hunchback, a blind or lame person, someone intellectually handicapped.  Another thing I always respected has been someone else’s faith, even though personally I am an atheist.  I am not talking about the “church”, that I have always kept on target,  I am talking about faith.  Even so, I never felt that my freedom of expression was constrained in this way.  It was my choice, stemming from my upbringing and ideology.

I was “lucky” enough to spend the first three years of my career as a cartoonist under a military dictatorship.  I acquired first hand experience with all kinds of censorship, direct and indirect.  As a citizen I experienced for seven years the strangulation of free speech and expression.  I mention this to show my total dedication to the ideals  of free speech and the free exchange of ideas.

Freedom of speech, then, YES!  But freedom requires responsibility and political maturity an this is why absolute freedom does not exist.  It is either restricted by ourselves based on our conscience and beliefs or by the society we live in, according to the principals that govern it.  What is for certain is that the rights of every group or individual end where the rights of someone else begin.

One final word, about the political aspect of the issue in question.  A political cartoonist is both by nature and definition a political person – he is (or should be) well informed, with a political opinion, able to analyze events in depth.  If this is so he should not only be able to foresee the possible consequences of his cartoons but also, being a political person, to be concerned and interested about them.  If by ignorance or naiveté, by the lack of political thought,  he disregards the consequences then he should not be a political cartoonist.  If, on the other hand , he purposefully provokes he is nothing more than a common agent provocateur.


Τι γίνεται ένα όνειρο που αναβάλλεται;
Ξεραίνεται μήπως
Σαν σταφίδα στον ήλιο ;
Ή μολύνεται σαν πληγή-
Κι ύστερα τρέχει;
Βρωμάει σαν σάπιο κρέας;
Ή κάνει κάκαδο απο πάνω-
Σαν σιροπιασμένο γλυκό;

Ίσως να βουλιάζει
Σαν βαρύ φορτίο.

Ή ΜΗΠΩΣ ΕΚΡΗΓΝΥΤΑΙ;

Του Langston Hughes
Δική μου, πρόχειρη μετάφραση

 

16 – 18 Σεπτεμβρίου 1982.  Λιβανέζοι Φαλαγγίτες σφαγιάζουν περίπου 3.500 Παλαιστίνιους και Λιβανέζους Σιίτες άμαχους πολίτες στα προσφυγικά στρατόπεδα Σάμπρα και Σατίλα (Sabra, Shatila).   Οι ένοπλες δυνάμεις του Ισραήλ αφού περικύκλωσαν τα στρατόπεδα ώστε να μη διαφύγει κανείς έριξαν στη συνέχεια φωτοβολίδες για να διευκολύνουν τη σφαγή.

Ακόμα χωρίς υπολογιστή και τη δυνατότητα να δουλέψω σοβαρά.  Παραθέτω ένα παλιότερο σκίτσο μου σχετικό με το “αναβαλλόμενο” όνειρο.

What happens to a dream deferred?

Does it dry up
like a raisin in the sun?
Or fester like a sore—
And then run?
Does it stink like rotten meat?
Or crust and sugar over—
like a syrupy sweet?

Maybe it just sags
like a heavy load.

Or does it explode?

 BY LANGSTON HUGHES

September 16-18 1982.  Lebanese Phalangists massacre about 3.500 Palestinian and Lebanese Shiite civilians, in the refugee camps of Sabra and Shatila.  The Israel Armed Forces surrounded the Palestinian refugee camps so as none could escape and fired illuminating flares over them, to facilitate the massacre.

Still without computer and the ability to do any serious work.  This is an older cartoon from my archive, but still in relation to the dream “deferred”.

 

 


Πριν πέντε μέρες είχα το ατύχημα με τον υπολογιστή μου που με έχει αφήσει ανίκανο να δουλέψω και να επικοινωνήσω.  Ιδέα δεν έχω πότε θα φτιαχτεί ή αν θ’ αναγκαστώ να πάρω καινούριο -άσχημο πράγμα με την παρούσα οικονομική κατάσταση.

Ύστερα, την περασμένη Τρίτη, έμεινα απο αυτοκίνητο πού’παθε ζημιά στο ρουλεμάν μπροστινού τροχού.  Ευτυχώς κινούμαι άνετα με τη Matilda μου, αλλά η ζημιά ζημια.  Το κακό όμως έπρεπε να τριτώσει.  Προχθές, Τετάρτη, πήγαινα με τη Matilda στο Γεννάδι.  Στν πίσω σέλλα είχα κρεμασμένη την τσάντα με τα υπάρχοντά μου.  Φυσούσε ένας φοβερός άέρας, η μηχανή πήγαινε απο την μιά μεριά στην άλλη κι η τσάντα έπιασε να κυμματίζει σαν μπαντιέρα.  Αποτέλεσμα, δύο απο τα τρία ζευγάρια γυαλιά που είχα μέσα να πεταχτούν έξω και να τα χάσω.

Αυτά και ελπίζω να σταματήσουν οι αναποδιές τώρα που τρίτωσαν. Εν τω μεταξύ εξακολουθώ να χρησιμοποιώ ξένο υπολογιστή. Μη έχοντας τίποτ’ αλλο παραθέτο ένα σχέδιο απο το αρχείο μου.

ΠΟΡΤΑ ΣΤΗ ΛΑΧΑΝΙΑ
A DOOR IN LACHANIA

Five days ago my computer gave up the ghost with the result that I can neither work nor communicate via Internet.  I have no idea if and when it will be fixed or if I will have to get a new one –something not so desirable at the present economic situation.

Then, last Tuesday, my car broke down and had to take it to be fixed.  Luckily I can move about on Matilda but the damaged to the car was noted.  On Wednesday I was on Matilda going to Gennadi.  On the back seat, as usual, I had hung the shoulderbag with my belongings .  A very strong side wind was blowing and Matilda was hard to keep straight, while the bag begun to wave like a flag.  The result was that two of the three pairs  of glasses I had were thrown out and lost.

I only hope that the misfortunes will stop, now that they became three.  Meanwhile I still use someone else’s computer.  Having nothing else to show I post a drawing from my archive.


Εδώ και τρείς μέρες είμαι χωρίς υπολογιστή, ο οποίος αποφάσισε ξαφνικά να εγκαταλείψει τη ζωή αυτή, προσωρινά ελπίζω.  Μαζί με όλα τ’ άλλα έχασα και την πρόσβαση στο ίντερνετ… τούτο εδώ είναι γραμμένο σε υπολογιστή φίλου.

Γι αυτό και δεν έχω γράψει τις ημέρες αυτές γι αυτό και, φυσικά, δεν  μπορώ να δουλέψω τα σκίτσα μου –ουτε καν να σκανάρω δεν μπορώ.

Μέχρι να φτιαχτεί ο Η/Υ μου θα γράφω περιστασιακά όποτε μπορώ και θα αντλώ σκίτσα απο το αρχείο μου.  Ελπίζω να μην πάρει πολλές μέρες.

Επέτειος της τρομοκρατικής επίθεσης, 11 Σεπτέμβρη 2001,  στους Δίδυμους Πύργους της Ν. Υόρκης σήμερα και παραθέτω το σκίτσο που είχα κάνει τότε.

11 ΣΕΠΤΕΜΒΡΗ 2001
SEPTEMBER 11, 2001

Since three days I have been without computer who suddenly decided to quit, not for long I hope.  Among other things I have lost my internet connection… this is written on a friend’s computer.

This is why I haven’t posted anything these days and this is why I cannot work on my cartoons – I cannot even scan my drawings.  Until my computer is repaired I will write only occasionally as the case may be and I will use cartoons from my archive.  I hope it won’t take long.

Today is the anniversary of the terrorist attack , 11 September 2001, on the Twin Towers of New York.  I post the cartoon I had made on the occasion.