SEFERIS28 Μάρτη 1969.  Κιλκίς, 828 ΜΛΜ. Ένα κρύο βράδυ, όσο κρύο μπορεί να είναι τον Μάρτη το Κιλκίς, μια μέρα σαν σήμερα πριν 46 χρόνια. Στρατιώτης Παυλίδης Ευάγγελος, σιτιστής.  Χωμένος στην σκοτεινή αποθήκη μου ανάμεσα σε τσουβάλια με ρύζι, όσπρια, κονσέρβες corned beef και γάλα εβαπορέ, κι ένα βαρέλι λάδι. Μυρωδιά παντοπωλείου της παλιάς εποχής. Το παράνομο ραδιοφωνάκι -λίγο μεγαλύτερο απ’ ένα πακέτο τσιγάρα-  κολλημένο στ’ αυτί γιατί είναι η ώρα της Ελληνικής εκπομπής του BBC στα βραχέα.  Κι έρχεται απρόσμενα η φωνή.  Είναι ο Γιώργος Σεφέρης:

«Πάει καιρὸς ποὺ πῆρα τὴν ἀπόφαση νὰ κρατηθῶ ἔξω ἀπὸ τὰ πολιτικὰ τοῦ τόπου. Προσπάθησα ἄλλοτε νὰ τὸ ἐξηγήσω. Αὐτὸ δὲ σημαίνει διόλου πὼς μοῦ εἶναι ἀδιάφορη ἡ πολιτικὴ ζωή μας. Ἔτσι, ἀπὸ τὰ χρόνια ἐκεῖνα, ὡς τώρα τελευταῖα, ἔπαψα κατὰ κανόνα νὰ ἀγγίζω τέτοια θέματα· ἐξάλλου τὰ ὅσα δημοσίεψα ὡς τὶς ἀρχὲς τοῦ 1967 καὶ ἡ κατοπινὴ στάση μου – δὲν ἔχω δημοσιέψει τίποτα στὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τότε ποὺ φιμώθηκε ἡ ἐλευθερία – ἔδειχναν, μοῦ φαίνεται, ἀρκετὰ καθαρὰ τὴ σκέψη μου.
Μολαταῦτα, μῆνες τώρα, αἰσθάνομαι μέσα μου καὶ γύρω μου, ὁλοένα πιὸ ἐπιτακτικά, τὸ χρέος νὰ πῶ ἕνα λόγο γιὰ τὴ σημερινὴ κατάστασή μας. Μὲ ὅλη τὴ δυνατὴ συντομία, νὰ τί θὰ ἔλεγα:
Κλείνουν δυὸ χρόνια ποὺ μᾶς ἔχει ἐπιβληθεῖ ἕνα καθεστὼς ὁλωσδιόλου ἀντίθετο μὲ τὰ ἰδεώδη γιὰ τὰ ὁποῖα πολέμησε ὁ κόσμος μας καὶ τόσο περίλαμπρα ὁ λαός μας στὸν τελευταῖο παγκόσμιο πόλεμο. Εἶναι μία κατάσταση ὑποχρεωτικῆς νάρκης, ὅπου ὅσες πνευματικὲς ἀξίες κατορθώσαμε νὰ κρατήσουμε ζωντανές, μὲ πόνους καὶ μὲ κόπους, πᾶνε κι αὐτὲς νὰ καταποντιστοῦν μέσα στὰ ἑλώδη στεκούμενα νερά. Δὲ θὰ μοῦ ἦταν δύσκολο νὰ καταλάβω πῶς τέτοιες ζημιὲς δὲ λογαριάζουν πάρα πολὺ γιὰ ὁρισμένους ἀνθρώπους.
Δυστυχῶς δὲν πρόκειται μόνον γι᾿ αὐτὸ τὸν κίνδυνο. Ὅλοι πιὰ τὸ διδάχτηκαν καὶ τὸ ξέρουν πὼς στὶς δικτατορικὲς καταστάσεις ἡ ἀρχὴ μπορεῖ νὰ μοιάζει εὔκολη, ὅμως ἡ τραγωδία περιμένει ἀναπότρεπτη στὸ τέλος. Τὸ δράμα αὐτοῦ τοῦ τέλους μᾶς βασανίζει, συνειδητὰ ἢ ἀσυνείδητα, ὅπως στοὺς παμπάλαιους χοροὺς τοῦ Αἰσχύλου. Ὅσο μένει ἡ ἀνωμαλία, τόσο προχωρεῖ τὸ κακό.
Εἶμαι ἕνας ἄνθρωπος χωρὶς κανένα ἀπολύτως πολιτικὸ δεσμὸ καί, μπορῶ νὰ τὸ πῶ, μιλῶ χωρὶς φόβο καὶ χωρὶς πάθος. Βλέπω μπροστά μου τὸν γκρεμὸ ὅπου μᾶς ὁδηγεῖ ἡ καταπίεση ποὺ κάλυψε τὸν τόπο. Αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία πρέπει νὰ σταματήσει. Εἶναι ἐθνικὴ ἐπιταγή.
Τώρα ξαναγυρίζω στὴ σιωπή μου. Παρακαλῶ τὸ Θεὸ νὰ μὴ μὲ φέρει ἄλλη φορὰ σὲ παρόμοια ἀνάγκη νὰ ξαναμιλήσω».

Αναρωτιέμαι αν λόγια σαν κι αυτά λένε κάτι σ’ αυτούς που σήμερα σηκώνουν το χέρι σε ναζιστικό χαιρετισμό.  Αναρωτιέμαι γιατί, όπως λέει κι ο ποιητής  “… Δὲ θὰ μοῦ ἦταν δύσκολο νὰ καταλάβω πῶς τέτοιες ζημιὲς δὲ λογαριάζουν πάρα πολὺ γιὰ ὁρισμένους ἀνθρώπους.”
Ας το ξαναδιαβάσουν, όμως, αυτοί που σήμερα σηκώνουν το χέρι σε ναζιστικό χαιρετισμό.  Ποιός ξέρει, ίσως κάτι να καταλάβουν στο τέλος αν και γι αυτούς ο Σεφέρης δεν είναι παρά ένας ακόμα “θολοκουλτουριάρης” -μια λέξη που έμαθα και αντέγραψα απο ανακοίνωση των νεοναζί.


One Comment

  1. Pericles
    Posted 29/03/2015 at 19:26 | Permalink

    “I want nothing more but to speak simple, to be given this favour. Because we even charged the song with so much music that it is slowly sinking”.
    G. Seferis

Leave a Reply