Από τότε που ξεκίνησαν οι διαδικασίες για την συγκρότηση της Δημοκρατικής Συμπαράταξης και ιδιαίτερα της εκλογής “αρχηγού” περισσεύουν οι δηλώσεις πως το νέο κόμμα αφήνει πίσω το παρελθόν και στήνεται πάνω σε βάση νέα, ηθική, διάφανη, χωρίς μηχανισμούς και φέουδα. Πρόσφατα μάλιστα η κυρία Γεννηματά διακύρηξε με έμφαση πως δεν θα επιτρέψει βαρόνους στον νέο φορέα της Κεντροαριστεράς.
Δεν μπορεί παρά να αγαλιάσει κανείς και να ανακράξει “Εύγε και ζήτω!”. Επιτέλους να ένα κόμμα σαν αυτό που όλοι ονειρευόμαστε – σ’ ό,τι αφορά τους βαρόνους τουλάχιστον (για να μην παρεξηγηθώ).
Ομολογώ όμως οτι προβληματίζομαι. Πρώτα γιατί οι “βαρόνοι” είναι κατά κάποιον τρόπο αυτοφυείς, γεννιούνται μέσα και κάτω απο συγκεκριμένες συνθήκες και νοοτροπίες και δεν ζητούν την άδεια κανενός, ούτε καν της κυρίας Γεννηματά. Πάνω σ’ αυτό, μαζί με τις δηλώσεις και τις εξαγγελίες, και ως στοιχείο απαραίτητο για την όποια αλλαγή, πολύ θα θέλαμε ν’ ακούσουμε κάποια αυτοκριτική, μια ανάλυση του πώς και γιατί το κάποτε κραταιό ΠΑΣΟΚ κατάντησε απολειφάδι του εαυτού του και πώς, πέρα απο τις γενικολογίες και τα ευχολόγια, πρόκειται να αποτραπεί στο μέλλον η εμφάνιση των περίφημων βαρόνων, των φανερών αλλά κι εκείνων που την έχουν στημένη στην γωνία περιμένοντας την ευκαιρία τους..

Τά παραπάνω γράφτηκαν πριν το τηλεοπτικό “debate”, όπως το αναφέρει η ΕΡΤ. Άκουσα όσο άντεξα, αρκετά όμως ώστε να επιβεβαιώσω τις παραπάνω απόψεις μου έτσι που να μη χρειαστεί να αλλάξω κάτι.


Το θέμα αυτό θα ταίριαζε καλύτερα προχθες, 28 Οχτωβρίου. Μα προχθές ήταν μια άλλη επέτειος, πιο κοντινή σε μας. Όπως και νά ‘χει όμως, το θέμα δεν χάνει το ενδιαφέρον του:

Όταν στις 19 Σεπτέμβρη 1521 έφτανε μετά απο περιπέτειες στη Ρόδο ο νεοεκλεγμένος Μέγας Μάγιστρος Philippe Villiers de l’ Isle-Adam, Σουλτάνος ήταν ο Σουλεϊμάν, που θα επονομαστεί “Μεγαλοπρεπής”. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε τότε φτάσει στη μεγαλύτερη σχεδόν έκταση και δύναμη που θα αποκτούσε ποτέ, περιλαμβάνοντας το σύνολο σχεδόν του Οθωμανικού κόσμου: Συρία, Παλαιστίνη, Περσία, Αίγυπτο, Αραβία, τις ιερές πόλεις Μέκκα, Μεδίνα και Ιερουσαλήμ, τις παλιές έδρες των Χαλιφών Δαμασκό και Κάιρο- κι ύστερα τα Βαλκάνια μέχρι την Βουδαπέστη. Κι η Ρόδος μια μοναχική κουκκίδα στη μέση του Οθωμανικού μισοφέγγαρου, ένα αγκάθι στα πλευρά της πανίσχυρης αυτοκρατορίας, ένας ορκισμένος εχθρός του Ισλάμ.
Ένα μόλις μήνα μετά την άφιξή του στη Ρόδο, στις 28 του Οχτώβρη 1521-σαν σήμερα πριν 496 χρόνια- στα χέρια του Μεγάλου Μαγίστρου θα φτάσει ένα γράμμα. Είναι γραμμένο στα Ελληνικά:

Σουλεϊμάν Σουλτάνος Χάριτι Θεία Βασιλεύς των Βασιλέων, Ηγεμών των Ηγεμόνων, Μέγιστος αυτοκράτωρ του Βυζαντίου και της Τραπεζούντας, Ισχυρότατος Βασιλεύς της Περσίας, της Αραβίας, της Συρίας και της Αιγύπτου, Υπέρτατος Αρχων της Ευρώπης και της Ασίας, Πρίγκηψ της Μέκκας και του Χαλεπίου, κάτοχος της Ιερουσαλήμ και Κυρίαρχος των Θαλασσών.
Προς τον Φίλιππον Βιλλιέρ δε Λιλλαδάμ
Μέγα Μάστοριν της νήσου Ρόδου, Χαίρειν,
Συγχαίρω σε για το νέο σου αξίωμα και την αίσια άφιξή σου στη χώρα σου. Εύχομαι όπως άρξης μετ’ ευδαιμονίας και μετά περισσοτέρας των προκατόχων σου δόξης. Από σε εξαρτάται η συμμετοχή σου στην εύνοια Ημών.
Απολάμβανε λοιπόν της φιλίας Ημών και ως φίλος μην υστερήσεις στην έκφραση συγχαρητηρίων προς Ημάς δια τας κατακτήσεις μας εις Ουγγαρίαν, όπου κατελάβαμεν το ισχυρόν φρούριον του Βελιγραδίου διελθόντες εν στόματι της φοβεράς Ημών μαχαίρας πάντες όσοι ετόλμησαν να μας αντισταθούν. Χαίρε.

Η απάντηση φεύγει την ίδια σχεδόν μέρα, στα Ελληνικά και πάλι:

Ο Αδελφός Φίλιππος Βιλλιέρ δε Λιλλαδάμ, Μέγας Μάγιστρος της Ρόδου
πρός τον Σουλεϊμάν
Σουλτάνον των Τούρκων
Κατάλαβα καλά το νόημα της επιστολής που μού έφερε ο απεσταλμένος σου. Οι προτάσεις σου για ειρήνη είναι τόσο ευχάριστες όσο δυσάρεστες είναι στον Κούρτογλου. Ο πειρατής αυτός προσπάθησε να με συλλάβει όταν επέστρεφα απο την Γαλλία. Αφού δεν τα κατάφερε και μη θέλοντας να αποχωρήσει απο την θάλασσά μας χωρίς πρώτα να μας βλάψει, μπήκε στο στενό της Ρόδου και προσπάθησε να κουρσέψει δύο εμπορικά πλοία που έβγαιναν απο τα λιμάνια μας. Οι γαλέρες όμως του Τάγματος που ανοίχτηκαν στο πέλαγος κατά διαταγή μου, τον ανάγκασαν να εγκαταλείψει την λία του και να τραπεί σε φυγή απο φόβο μην πέσει και ο ίδιος ακόμα στα χέρια μας. Χαίρε.

Ήταν η αρχή του τέλους. Ο de l’ Isle-Adam θα είναι ο τελευταίος Μάγιστρος της Ρόδου. Τον Δεκέμβρη του επόμενου χρόνου, ύστερα απο εξάμηνη πολιορκία, η Ρόδος θα έπεφτε στα χέρια των Οθωμανών.

===οοο===οοο===οοο===οοο===οοο===οοο===οοο===οοο===

This subject would be best suited for the day before yesterday, 28 October, but the day before yesterday was another anniversary, closer to us. Still, this is an interesting and significant subject. Read on then.
When, on September 19, 1521, after an eventful trip the newly elected Grand Master Philippe Villiers de l’ Isle-Adam arrived in Rhodes, the sultan of the Ottoman Empire was Suleiman, who would be nicknamed “The Magnificent”. By now the Empire had attained the greatest almost size it will ever have and consolidated the majority of the Mohammedan world: Syria, Palestine, Persia, Egypt, the greatest part of Arabia, including the holy cities of Mecca and Medina, the ancient seats of the Caliphs at Damascus and Cairo. Belgrade has just been sacked, opening the gate to Hungary. Rhodes is just a speck between the horns of the moon crescent, a thorn in the side of the mighty empire, a servant of the Cross and sworn enemy of Islam.
Just one month after his arrival in Rhodes, on October 28, 1521-on a day like today 496 years ago- the Grand Master will receive a letter. It is written in Greek:

Sultan Suleiman by Divine Grace King of Kings, Ruler of Rulers, Supreme Emperor of Byzantium and Trapezus, Mighty King of Persia, Arabia, Syria and Egypt, Supreme Ruler of Europe and Asia, Prince of Mecca and Aleppo, Lord of Jerusalem and Master of the Seas

To Philippe Villiers de l’ lsle- Adam,
Grand Master of the island of Rhodes, greetings.
I congratulate you for your new office and your auspicious return to your country. I pray that you rule in prosperity and greater glory than your predecessors. Whether you enjoy Our goodwill depends on you. Consequently, enjoy Our friendship, and as a friend do not hesitate to express your congratulations to Us for Our victories in Hungary, where We captured the mighty fortress of Belgrade, having passed by the edge of Our terrible sword all who dared to resist Us. Greetings.

The answer goes back without delay, again in Greek:

Brother Philippe Villiers de l’ lsle- Adam
Grand Master of Rhodesto

To Suleiman
Sultan of the Turks

I have understood well the meaning of your letter brought to me by your envoy. Your proposals for peace are as agreeable to me as they are unpleasant to Kurtoglu. This pirate endeavoured to arrest me while I was returning to France. Failing to accomplish it, and being loath to depart from our sea without first doing us harm, he entered the straights of Rhodes and attempted to plunder two merchantmen departing from our ports. However, the galleys of the Order put out to sea on my instruction, compelled him to abandon his prey and to retreat hastily from fear that he should not himself fall into our hands.
Greetings.

It was the beginning of the end. De l’ lsle- Adam is destined to be the last Grand Master of Rhodes. On December the next year Rhodes will fall in Ottoman hands, after a six month siege.


28 Οχτωβρίου. Ήταν μέρα γεμάτη σήμερα. Γεμάτη κόσμο, συζητήσεις, γνωριμίες, χειραψίες, αγκαλιές και φιλιά. Εκεί ο Πρόεδρος της Βουλής, εκεί ο περιφεριάρχης, ο δήμαρχος, βουλευτές, εκπρόσωποι των Ενόπλων Δυνάμεων. Για μένα όμως ήταν ιδιαίτερα μια μέρα γεμάτη με αναμνήσεις, με συγκίνηση.
Μιλάω για τα εγκαίνια του ανακαινισμένου Προξενείου της Ελλάδας στην διάρκεια της Ιταλοκρατίας, για το πατρογονικό μου σπίτι μ’ άλλα λόγια, εκεί που γεννήθηκα και μεγάλωσα.
Χάρηκα και καμάρωσα να το βλέπω να πέρνει ζωή, έτσι που να συνεχίζει τώρα την ιστορική του πορεία όπως του αξίζει. Πίσω τώρα στην Λαχανιά και πολύ κουρασμένος όπως είμαι δεν θα γράψω παραπάνω.

===ooo===ooo===ooo===ooo===ooo===ooo===

28 October.  It’s been a full day today, full of everything… people, discussions, meetings and introductions, handshakes, hugs and kisses. The chairman of the Parliament was there and also the Governor of South Aegean, and the Mayor of Rhodes, and members of the parliament and the armed forces. As for me it was a day full of memories and emotions.
Of course, I speaking about the inauguration of the newly restored building that was the Consulate of Greece during the years of the Italian occupation… in other words the house of the Pavlidis family, built by my great grand father, the house were I was born and grew up.
I was very happy and proud to se it acquiring the new life it deserves and to continue on its historical destiny. Back to Lachania now and tired as I am I will stop here at present.

NOTE: 28 October is a national holiday in Greece, the day that fascist Italy attacked Greece in 1940. It is also a special day for Rhodes and the Dodecanese: this year the 28 October also marks 70 years from the official reunification of the Dodecanese with Greece, after more than 700 years of foreign occupation.


Μια φορά κι έναν καιρό, στα τέλη του 19ου -αρχές του 20ου αιώνα, ήταν ένας δρόμος. Ξεκινούσε κάπου εκεί απο το τέμενος του Μουράτ Ρεϊς για να καταλήξει κατ’ ευθείαν στη Φραγκοκλησιά της Santa Maria della Vittoria, στο Νιοχώρι. Κανείς δε θυμάται πια αν είχε τότε όνομα κι αν είχε ποιό ήταν αυτό. Πολύ αργότερα τον είπανε “οδό των Προξενείων” και “οδό των Ξενοδοχείων”. Σήμερα λέγεται οδός Ιωάννου Καζούλλη.
Εκεί, λοιπόν, κάπου στην αρχή του δρόμου στέκονταν τότε τρία μεγαλόπρεπα νεοκλασσικά κτήρια. Απο τη μια μεριά, χτισμένη στα 1893, η οικία του Σάββα Εφέντη Παυλίδη, Πρόεδρου τότε της Ελληνικής Δημογεροντίας και αργότερα πρώτου Δήμαρχου της Ρόδου. Ακριβώς απέναντι, λίγα χρόνια νεώτερο και με δυο πέτρινα λιοντάρια να παραστέκονται στην χαραγμένη επιγραφή του ήταν το “Ξενοδοχείον των Ξένων” των αδελφών Νικόλα και Παναγή Καραγιάννη. Παραδίπλα προς την σημερινή οδό Αμερικής ήταν το τρίτο, ένα ακόμα θαυμάσιο δείγμα της δουλιάς των πρωτομαστόρων και μαστόρων της Ρόδου, ιδιοκτησίας του γιατρού Κωνσταντίνου Αξελού, θείου του διάσημου ελληνογάλου Μαρξιστή φιλόσοφου Κώστα Αξελού. Τριγύρω υπήρχε άπλα. Χωράφια, κήποι και κηπούλια με κηπευτικά και οπορωφόρα δέντρα και σκόρπια σπίτια. Η Οικία Παυλίδη ανακαινισμένη τώρα από την πρώην Νομαρχία Δωδεκανήσου (Προσοχή τυπογράφε: “ανακαινισμένη”, όχι “αναπαλαιωμένη) είναι, αλίμονο, το μόνο απο τα τρία που στέκει ακόμα – έστω και με το χρώμα φρέσκου σολομού. Τα άλλα τα έφαγε η πρόοδος.
Στα 1914, καθώς ο Δήμαρχος Σάββας Παυλίδης είχε εξοριστεί απο τους Ιταλούς διότι “…προσπάθησε να οργανώσει μια επανάσταση στα χωριά του νησιού, ενάντια στην υπάρχουσα καθεστηκυία τάξη πραγμάτων…”, εγκαταστάθηκε εκεί το Ελληνικό Προξενείο όπου και παρέμεινε μέχρι την επίθεση της Ιταλίας στην Ελλάδα. Στα χρόνια αυτά υπήρξε κέντρο εθνικό, τόπος κρυφού προσκυνήματος του κάθε πατριώτη, το μοναδικό μέρος στα Δωδεκάνησα που, σ’ ένα πανύψηλο ιστό, η Γαλανόλευκη κυμάτιζε ελεύθερα.
Σήμερα, 28 Οκτωβρίου 2017 και ώρα 13.45, το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και την Δημοκρατία, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και τα ΓΑΚ – Αρχεία Νομού Δωδεκανήσου, στο πλαίσιο του εορτασμού των 70 ετών από την Ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα, εγκαινιάζουν στο κτήριο αυτό την έκθεση «Η μακρά πορεία της Δωδεκανήσου προς την Ενσωμάτωση».
Την έκθεση θα εγκαινιάσουν ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, Νικόλαος Βούτσης και ο περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου, Γιώργος Χατζημάρκος.

Εδώ, στο σπίτι του προπάππου μου, είχα την τύχη να γεννηθώ και να μεγαλώσω, εδώ γεννήθηκαν, έζησαν και πέθαναν γενιές της Οικογένειας Παυλίδη. Είναι φυσικό οι αναμνήσεις και τα συναισθήματα να είναι ακόμα πολύ έντονα.