Η αντίστροφη μέτρηση έχει αρχίσει.  Σε λίγο θάχουμε σαμπάνιες και πυροτεχνήματα γιατί ένας χρόνος πέρασε κι είμαστε λίγο πολύ εντάξει -αν και μερικοί πιο εντάξει απο τους άλλους- κι όλοι ελπίζουμε πως, δεν μπορεί, τα πράγματα θα πάνε καλύτερα.  Ας ελπίζουμε κι ας ευχόμαστε λοιπόν.  Ας σηκώσουμε τα ποτήρια κι ας ευχηθούμε σ’ όλους υγεία, ειρήνη και χαρά.

Στην υγειά μας!

NEW YEAR

So, the countdown has started.  In a few hours there will be champagne and fireworks, because one more year went by and we are still OK -some more OK than others, to be sure- but still with the hope that things will get better.  Let us hope so, let us wish so.  Let us raise a glass and wish each other good health, peace and good cheer.

Here’s to you!


CULTURE

Ούτε καινούρια ούτε πρωτότυπη είναι η διαπίστωση πως ο Πολιτισμός ήταν πάντα στον πάτο των προτεραιοτήτων και των ενδιαφερόντων των κάθε λογής αρμοδίων, υπευθύνων, κυβερνόντων και πάει λέγοντας, όσων τέλος πάντων διαχειρίζονται τις τύχες αυτής της χώρας.  Μιλάμε βέβαια για ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ κι όχι για τα τουρκομπαρόκ τσιφτετέλια στα οποία πράγματι διέπρεψαν τις τελευταίες δεκαετίες οι περισσότεροι απο τους παραπάνω.

Υποβαθμισμένος και υποσιτισμένος ο Πολιτισμός κι αν τώρα προβάλλεται σαν δικαιολογία η οικονομική κρίση με τίποτα δεν δικαιολογείται η παντελής απουσία ηθικής έστω στήριξης, που τίποτα δεν κοστίζει. Η αδιαφορία αυτή  δεν είναι παράξενη.  Στηρίζεται σε μια θεωρία πολύ διαδεδομένη στο πολιτικο-κοινωνικό σύστημα που ζούμε: ναι, λέει, καλή κι άγια η Τέχνη μα νηστικό αρκούδι δεν χορεύει κι αν κανείς δεν είναι χορτάτος ούτε να ασχοληθεί μπορεί μ’ αυτήν ούτε και να την παράγει.  Ο πολιτισμός είναι πολυτέλεια και με πολυτέλειες δεν μπορούμε τώρα να ασχολούμαστε, άλλες είναι οι προτεραιότητες. Τι βλακεία!  Λες κι ο λαϊκός πολιτισμός, το απόσταγμα της ψυχής του κάθε λαού, ήταν προϊόν της Μαρίας Αντουανέτας και των Ροκφέλερ.  Λες κι ο Θεόφιλος ή οι ρεμπέτες ήταν χορτάτοι.  Λες κι ήταν χορτάτοι οι τόσοι και τόσοι ζωγράφοι και ποιητές που πέθαναν στην ψάθα, που απελπισμένοι κρεμάστηκαν απο ένα καδρόνι του ταβανιού ή που πήδηξαν απο το παράθυρο.  Λες και η έμπνευση για την “Γκουέρνικα”, την “Κραυγή”,  τη “Ρωμιοσύνη” ήταν προϊόντα κάποιων πρισμένων στομαχιών σε στιγμές ψυχικής ευφορίας, πως δημιουργήθηκαν στην άνεση κάποιου σαλονιού.  Μπούρδες, κύριοι!  Αυτό που δεν βλέπετε ή δεν θέλετε να δείτε είναι πως η αλήθεια είναι αντίστροφη: η πνευματική τροφή, η πνευματική και αισθητική καλλιέργεια, η αναβάθμιση του μορφωτικού επιπέδου είναι αυτά που μπορούν να δημιουργήσουν τις προυποθέσεις για έναν κόσμο δικαιότερο και, γιατί όχι, για μια υλικά καλύτερη ζωή.

Τέρμα όμως η φιλοσοφία στην οποία, στο κάτω κάτω, δεν είμαι και τόσο καλός και πάμε στην ουσία.  Βρέθηκα προχθές βράδυ σε μια συναυλία, οργανωμένη απο το Αντιπυρηνικό Παρατήριο.  Για δυο περίπου ώρες τρείς νέοι άνθρωποι -τρία Ροδιτόπουλα- μας κράτησαν καρφωμένους στη θέση μας, μαγεμένους από το ταλέντο τους.  Μα πιο σημαντικό ακόμα, μας έκαναν περήφανους  γιατί ήταν σαν δικά μας παιδιά, γειτονόπουλα, παιδιά φίλων, Ροδίτες.  Μας έδωσαν την ελπίδα πως ο τόπος αυτός έχει μέλλον, πως δεν είναι για πάντα καταδικασμένος να παράγει σουβλατζίδικα, καφετέριες, φασφουντάδικα, φαγάδικα, πιτσερίες, μπαρ, καντίνες, τσιμέντο και “Γουέρ αρ γιου φρομ μις κομ δις γουέη άλες έξτρα πρίμα γκούτ”.  Ναι, και φύγαμε με το χαμόγελο, τα πνευμόνια γεμάτα καθαρό αέρα και το κεφάλι ψηλά.

Μέσα σ’ όλα αυτά, αν και η απουσία της πολιτικής ηγεσίας του τόπου δεν παραξένεψε, ήταν όμως απο απογοητευτική έως και εξοργιστική.  Δεν  πήρατε χαμπάρι κύριοι και κυρίες;  Πρόσκληση δε λάβατε, ανακοινώσεις δεν έφτασαν ποτέ στις υπηρεσίες και τα γραφεία σας, τον τύπο δεν τον διαβάσατε;  Ή μήπως δεν το θεωρήσατε άξιο λόγου να παραυρεθείτε σε μια τέτοια συναυλία;  Αντιλαμβάνομαι πως οι πολιτικοί έχουν πολλά στο μυαλο τους, πολλές υποχρεώσεις που δεν τις προλαβαίνουν όλες, πρέπει να κάνουν επιλογές.  Και οι επιλογές αυτές φαίνεται να λένε πως πρέπει να πάτε εκεί που έχει πιο πολλά κουκιά να μαζέψετε.  Ε, λάθος πάλι!  Είχε πολλά κουκιά στη συναυλία.  Φίσκα η αίθουσα απ’ ενα πλήθος νεολαίας.  Ωραία παιδιά, καλοβαλμένα, με μακρυά μαλλιά και μούσια, με τρυπημένα αυτιά, με καθαρά μάτια που βλέπουν πέρα, ψηλά.  Νεολαία που προβληματίζεται, που αγωνίζεται χωρίς να το βάζει κάτω κόντρα στην κατάσταση που εσείς έχετε δημιουργήσει.  Λοιπόν, μπορεί να κερδίσατε κάποιες άλλες μα αυτές τις ψήφους τις χάσατε -τις έχετε χαμένες εδώ και καιρό- κι αυτές οι ψήφοι είναι το μέλλον.  Που θα πάει, θα το διαπιστώσετε στις επόμενες εκλογές που δεν είναι και πολύ μακρυά.

Για να βάλω τα πράγματα στη θέση τους.  Και πάλι συγχαρητήρια και ευχαρηστίες στον Αντώνη Λιοπύρη, τη Λουίζα Κουλά, τον Κωνσταντίνο Αναπολιτάνο.  Τους αναφέρω μ’ αυτή τη σειρά στην τύχη, χωρίς καμιά πρόθεση αξιολόγησης… κάποιος έπρεπε να πάει πρώτος και κάποιος δεύτερος.  Εξ άλλου, σ’ αυτό το επίπεδο ποιότητας οι συγκρίσεις δεν έχουν ουσία.

Συνήθως αποφεύγω να αναφέρομαι σε ονόματα, αν δεν υπάρχει συγκεκριμένος λόγος.  Τώρα υπάρχει γιατί δεν θα ήταν σωστό να πάρει όλους η μπάλλα.  Δεν απουσίαζαν οι πάντες.  Ήταν εκεί ένας βουλευτής, ο Δημήτρης Γάκης.  Ήταν κι ο Σάββας Καραγιάννης που υπηρετεί τον τόπο με αγάπη και αφοσίωση χρόνια τώρα και που είναι πρόεδρος του Αντιπυρηνικού Παρατηρητηρίου.

 


Δεν είναι καθόλου κακό να έχουμε μια εποχή του χρόνου  που παρατάμε τις γκρίνιες και τη μουρμούρα, που αγκαλιαζόμαστε για να ευχηθούμε ειρήνη, υγεία, πρόοδο και που ανταλλάσουμε δώρα. Είναι καλό, ακόμα κι αν πολλές φορές η καλή αυτή διάθεση κι οι ευχές είναι προσποιητές ή,για κάποιο λόγο,  βγαίνουν με το ζόρι απο μέσα μας.  Η αισιοδοξία δεν βλάφτει, το αντίθετο.  Βοηθάει να σηκώσουμε τα μάτια απο το χώμα που είναι μπρός στα πόδια μας και να κοιτάξουμε  πιο μακρυά, να βάλουμε στόχους μπροστά μας.  Είναι όμως βέβαιο πως όλ’ αυτά τα ωραία δεν αρκούν και πως η μοίρα μας εξαρτάται απο εμάς και μόνο. “Συν Αθηνά και χείρα κίνει”.  Και να μην ξεχνάμε: Οι κυβερνήσεις μας είναι το είδωλό μας στον καθρέφτη.

Η δύναμη και η αποτελεσματικότητα των ευχών μου είναι αμφίβολες και δεν θα πρέπει να περιμένει κανείς να σωθεί απ’ αυτές.   Παρ’ όλα αυτά, θες απο συνήθειο, θες επειδή  έτσι το καλούν οι ημέρες, θες γιατί πραγματικά θα ήθελα να δω έναν κόσμο δίκαιο, ειρηνικό, χαμογελαστό, στέλνω σε όλους τις καλύτερες ευχές απο βάθους καρδιάς (στ’ αλήθεια, ε).

LABYRINTH GR.ENG

There is nothing wrong with a time of the year when we quit grumbling and complaining, when we embrace to wish each other peace, health, progress and to exchange gifts.  There is nothing wrong with it even if, many times, this good mood and the wishes are pretended and require an effort.  There is nothing wrong with optimism -on the contrary.  Optimism helps to take our eyes off the ground in front of us and to look far ahead, to set goals to be achieved.  It is certain though that all those nice feelings and the wishes are not enough and that our lives, our future, depend on us.  “It is not enough to pray to Athena…”, as Aesop said… and let’s not forget that our governments are nothing but our image seen in the mirror.

The power and effectiveness of my wishes are doubtful and one should not expect too much from them.  However, perhaps in keeping with custom and tradition, perhaps because I would truly like to see a peaceful, just and smiling world,  I send my best wishes to all out there (from the bottom of my heart – honestly!).


Πολλά λέγονται και πολλά έχουν ειπωθεί για τους μαζικούς φόνους αθώων στις ΗΠΑ.  Ο κόσμος παρακολουθεί  με κατάπληξη και δέος την αντιπαράθεση, την ενδοσκόπηση και την πεισματική, την φανατική επιμονή των Αμερικανών εκείνων που θεωρούν την κατοχή και την χρήση των όπλων ως κάτι ιερό -ως θεμελιώδες δημοκρατικό τους δικαίωμα.  Λες και η ουσία της Δημοκρατίας βρίσκεται στην κάνη ενός επιθετικού όπλου παρά σε μια ειρηνική, και ασφαλή ζωή, ελεύθερη απο φόβο.

Δεν θα προσπαθήσω να ψυχαναλύσω ένα έθνος κι ούτε είμαι σε θέση να προτείνω λύσεις.  Μπορώ όμως να κάνω ένα σκίτσο.  Καλές γιορτές, Αμερική.

THE US SUICIDE

A lot is, and has been, said about the US shootings.  The world is watching in awe and amazement the soul searching, the ongoing debate and the stubborn, the fanatic, insistence of those Americans who hold the possession and use of guns as something sacred and holy, their fundamental democratic right.  As if the meaning of Democracy lies in the barrel of an assault rifle, rather than in a peaceful, secure life,  free of fear.

I will not attempt to psychoanalyze a nation and I am not in a position to propose solutions to the problem.  But I can make a cartoon.  Happy Holidays, America.

 


Ήταν Δεκέμβρης 1522, πριν 490 χρόνια.  Ύστερα απο έξη μήνες αντίσταση στον  Οθωμανικό στρατό, τον  ισχυρότερο του κόσμου, η Ρόδος είναι ένας σωρός ερειπίων.  Δεν υπάρχει άνδρας που να μην είναι πληγωμένος, δεν υπάρχουν τρόφιμα και, το κυριότερο, δεν υπάρχουν πυρομαχικά.

Στις 10 του μήνα, κάτω απο την πίεση και των ντόπιων, ο Μέγας Μάγιστρος Βιλλιέ ντε Λιλ-Ανταμ ξεκινά τις διαπραγματεύσεις παράδοσης της πόλης.  Στις 20 Δεκέμβρη, ο Σουλτάνος Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής υπαγορεύει και υπογράφει τους όρους της συνθήκης.  Μαχητής ο ίδιος εκτιμά, λένε, την ανδρεία των Ιπποτών και Ροδιτών.  Η συνθήκη είναι πρωτοφανής σε επιείκεια για τα δεδομένα της εποχής και μεταξύ άλλων προβλέπει πως η πόλη δεν θα λεηλατηθεί και πως όσοι θέλουν, Ιππότες και ντόπιοι, μπορούν να φύγουν ελεύθερα με όλα τους τα υπάρχοντα.  Οι Ιππότες θα φύγουν με τα όπλα τους, όπως ταιριάζει σε γενναίους στρατιώτες.

Φαίνεται όμως πως η πλούσια και ωραία Ρόδος είναι μεγάλος πειρασμός.  Την παραμονή των Χριστουγέννων 1521 κι ενώ ο λαός βρίσκεται στις εκκλησιές, οι ορδές των Βασιβουζούκων  που είχαν αποτραβηχτεί σε απόσταση ορμούν τελικά στην πόλη, παρά τους όρους της συνθήκης.  Ακολουθούν δυο μέρες βίας και λεηλασίας.  Στις 25 του Δεκέμβρη, ημέρα των Χριστουγέννων, ο μουεζίνης διαλαλεί την νίκη της ημισελήνου πάνω στον Σταυρό, απο το ψηλότερο σημείο της πόλης, τον Πύργο του Ναϊγιάκ.

Τρείς μέρες αργότερα, ο Σουλεϊμάν θα περάσει καβάλα την Πύλη του Αγίου Αθανασίου και θα μπεί στην πόλη.  Αμέσως θα δώσει διαταγή να χτιστεί η πύλη.  Κανείς δεν θα πατούσε πια στα βήματα του καταχτητή.  Στη συνέχεια, κι αφού κουβεντιάσει με τον Μεγάλο Μάγιστρο, ο Σουλεϊμάν κάνει ίσως την πιο συμβολική πράξη.  Επισκέπτεται τον Καθεδρικό του Αγιου Ιωάννη και προσεύχεται γονατιστός στον θεό   και τον προφήτη του.  Την ίδια μέρα, όλες οι εκκλησιές μετατρέπονται σε τζαμιά.

Στις 2 του Γενάρη 1523,  με το χάραγμα μιας χειμωνιάτικης μέρας τα Χριστιανικά καράβια κάνουν πανιά.  Μαζί με τους λίγους Ιππότες και πέντε χιλιάδες Ροδίτες σαλπάρουν για το άγνωστο.

Εδώ κλείνει ένα μεγάλο κεφάλαιο της ιστορίας της Ρόδου.  Ενα νέο αρχίζει, που θα κρατήσει 400 περίπου χρόνια.

1522

It was December 1522, 490 years ago.  After six months of resistance to the Ottoman army, the mightiest of its times, the walls and the city of Rhodes are now a pile of ruins.  Not one man is without injuries, there is no food and, most important , no ammunition.

On the 1oth of December, the Grand Master Villiers de l’ Isle-Adam, gives in to reality and the pressure of the locals and orders to begin negotiations for the surrender of the city.  On December 20, Sultan Suleiman the Magnificent dictates and signs the terms of surrender. It is said that, a great warrior himself,  the Sultan prizes the valor of Knights and locals. His mercifulness is unprecedented given the times and place.  Among other things the treaty provides that the city will not be plundered and whoever wishes, knight or citizen, may leave Rhodes.  The Knights of St. John will depart with their arms, as befits brave soldiers.

But, it seems that old affluent Rhodes is too great a temptation for the hordes of bashibozouks kept on the leash outside the walls.  The troops that have pulled back to a distance of 1 – 2  kilometers from the city begin to creep forward ever so slightly by the passing hour.  On the 24th of December, in violation of the treaty, they rush the town while everyone is in church. Without extensive use of arms, for two days the people are maligned, beaten and tortured to reveal possibly hidden money and valuables. On December 25, Christmas Day, from the height of the de Naillac Tower, the muezzin proclaims the victory of the crescent over the cross.

Three days later, Suleiman will enter the town without special ceremony, through the Gate of St. Athanasius.  It is said that he immediately ordered the gate to be sealed by a wall.  Nobody was to step on the conqueror’ s path again. Then, after a visit to the Grand Master,  Suleiman performs what is perhaps the most symbolic of his acts.  He visits St. John’ s Cathedral and on his knees he prays to Allah and his Prophet. From now on the church will be a mosque –  a sign of the New Order of things.  On the very same day almost all the churches of Rhodes will follow the fate of St. John’ s.

On January 2, 1523, with the dawn of a bleak winter day, the christian ships set sail from Rhodes to the unknown.  With them, they carry the few surviving Knights and 5,000 Rhodians.

Here ends a big chapter in the history of Rhodes.  A new one will begin, that will last for almost 400 years.